PIT-16a - jak i do kiedy należy wypełnić?

PIT 16a – czym jest?

Na początek zacznijmy od wyjaśnienia, czym jest PIT-16a. Otóż jest to deklaracja o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego. Z tego względu PIT-16a przeznaczony jest dla przedsiębiorców indywidualnych oraz osób prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, którzy korzystają z opodatkowania w oparciu o kartę podatkową. Podstawą prawną jest tu art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. 

Dodajmy, że rozliczanie w formie karty podatkowej może przynieść znaczące korzyści finansowe. Po pierwsze, karta podatkowa wiąże się z uproszczonym procesem rozliczeniowym, który eliminuje konieczność prowadzenia skomplikowanej księgowości i obliczania podatku dochodowego na podstawie rzeczywistego dochodu. Po drugie, stawki podatkowe są z góry ustalone i niezależne od dochodu, co może prowadzić do oszczędności podatkowych, szczególnie dla przedsiębiorców osiągających wysokie przychody. Dodatkowo od przychodów ewidencjonowanych często oferuje niższe stawki podatkowe niż standardowe opodatkowanie na zasadach ogólnych. A że progi podatków w Polsce są różnorodne, to warto upewnić się, jakie będą obowiązywać w przypadku twojej działalności. Niestety, ta forma rozliczania jest obecnie dostępna wyłącznie dla przedsiębiorców, którzy rozpoczęli działalność przed 31 grudnia 2021 i spełniają określone warunki. Została znacznie ograniczona poprzez wprowadzenie Polskiego Ładu.

Skoro wiemy już, czym jest deklaracja PIT-16a, czas przyjrzeć się, do kiedy należy złożyć PIT-16a, bo odpowiedź na to pytanie wcale nie jest taka oczywista.

Karta podatkowa a PIT-16A: Dla kogo jest ta deklaracja?

Deklaracja PIT-16A przeznaczona jest dla tylko dla przedsiębiorców, którzy wybrali opodatkowanie w formy karty podatkowej. Składają ją osoby fizyczne, które osiągają różnego typu przychody objęte zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. Jednocześnie w samym druku PIT-16A nie ma miejsca na wykazanie przychodów. Znajdują się na nim tylko informacje o zapłaconej i odliczonej składce na ubezpieczenie zdrowotne. Do samej deklaracji nie dodaje się żadnych załączników, dlatego cały proces jest znacznie uproszczony. Przedsiębiorcy wybierający tę formę opodatkowania są zwolnieni z prowadzenia ksiąg. Pamiętaj jednak o tym, że podatnicy rozliczający się na karcie podatkowej nie mogą rozliczać deklaracji podatkowej wspólnie z małżonkiem.

Wybór Urzędu Skarbowego i powiązane druki PIT-16 oraz PIT-16Z

Urząd Skarbowy do rozliczenia to urząd właściwy ze względu na miejsce rejestracji przedsiębiorstwa, a jeżeli nie ma zakładu lub siedziby, to właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. 

Wniosek PIT-16 to druk składany do Naczelnika Urzędu Skarbowego przez przedsiębiorcę, który chce przejść na rozliczenie podatku w oparciu o kartę podatkową. Innym powiązanym drukiem jest PIT-16Z. To informacja o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Za jego pomocą informuje się Urząd Skarbowy o zachodzących zmianach. 

PIT 16a – do kiedy?

Jeśli zastanawiasz się, do kiedy składa się PIT-16a, to przede wszystkim musisz wiedzieć, że jest to deklaracja, którą wypełnia się raz na rok. Z kolei termin składania PIT-16a upływa wraz z końcem lutego roku następującego po roku podatkowym, za który się rozliczasz. W praktyce oznacza to, że formularz PIT-16a za rok 2025 musisz wypełnić i złożyć do urzędu skarbowego najpóźniej 28 lutego 2026. Wcześniej roczna deklaracja PIT-16A mogła być składana do końca stycznia, jednak termin ten został przesunięty o miesiąc wraz ze zmianą przepisów.

Oczywiście jak zwykle zachęcamy do wcześniejszego rozliczenia się z urzędem skarbowym. Zostawiając to na ostatnią chwilę, ryzykujesz, że nie dotrzymasz obowiązujących terminów np. z powodu jakiejś awarii czy innego zdarzenia losowego. Pod tym względem lepiej oszczędzić sobie stresu i zawczasu sprawdzić, jak wypełnić PIT-16a i poszukać odpowiedniego wzoru.

Szczególny termin złożenia deklaracji przy likwidacji firmy

W przypadku likwidacji firmy zastosowanie ma szczególny termin złożenia deklaracji. Choć standardowo PIT-16A składa się do końca lutego następnego roku, to jednak przy likwidacji działalności gospodarczej należy zrobić to najpóźniej w dniu zakończenia funkcjonowania firmy. Przy zawieszeniu działalności lub rezygnacji z opodatkowania w formie karty podatkowej również należy to zrobić niezwłocznie, jednak nie później niż 7 dni od dnia zaistnienia danej sytuacji.

PIT 16a – jak wypełnić?

Chcesz wiedzieć, jak prawidłowo wypełnić PIT-16a? Oto instrukcja krok po kroku.

Zacznijmy od tego, że wypełnienie deklaracji PIT-16 nie jest trudne. Przede wszystkim sam formularz składa się wyłącznie z 1 strony i 4. sekcji. Oto one:

• SEKCJA A – Miejsce i cel składania deklaracji – w tym miejscu podajesz nazwę urzędu, do którego ma wpłynąć twoja deklaracja oraz zaznaczasz, czy składasz ją po raz pierwszy w danym roku, czy jest to korekta wcześniejszej deklaracji.
• SEKCJA B – Dane identyfikacyjne podatnika – w tym miejscu wpisujesz swoje nazwisko, imię, datę urodzenia oraz obowiązkowo numer NIP, czyli kluczowy identyfikator podatkowy dla przedsiębiorcy.
• SEKCJA C – Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej o odliczonej od karty podatkowej – ta sekcja podzielona jest na 12 miesięcy, a przy każdym z nich musisz wpisać kwotę składki zapłaconej oraz kwotę składki odliczonej.
• SEKCJA D – Podpis podatnika/pełnomocnika – w tym miejscu ty (lub twój pełnomocnik) podpisujesz deklarację PIT-16a.

Jak widzisz, sam formularz PIT-16a nie jest skomplikowany. Niemniej możesz się zastanawiać, jakie kwoty wpisać w PIT-16 w sekcji C. Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Jakie kwoty wpisać w PIT-16a?

Jak sama deklaracja podpowiada, w sekcji C musisz wpisać kwoty składki zdrowotnej zapłaconej i odliczonej w poszczególnych miesiącach roku, za który składasz ten formularz. Znajdziesz je na decyzji wymiarowej o wysokości karty podatkowej. A tę powinieneś otrzymać od urzędu skarbowego. Formularz PIT-16A dotyczy tylko składek na ubezpieczenie zdrowotne i tym samym nie uwzględnia żadnych danych o przychodach. Nie wolno ich wpisywać, aby nie popełnić błędów.

Jak złożyć PIT-16a?

Jeśli wypełniłeś deklarację PIT-16a, musisz dostarczyć ją do urzędu skarbowego. Możesz zrobić to na dwa sposoby:

• w formie papierowej,
• w formie elektronicznej.

W tym pierwszym przypadku wydrukuj deklarację, podpisz ją i zanieś bądź wyślij pocztą do właściwego urzędu skarbowego. Podatek opłacany w formie karty podatkowej nie jest wpłacany na indywidualny mikrorachunek podatkowy. Koniecznie o tym pamiętaj.

Zastanawiasz się, jak rozliczyć PIT przez internet i jak złożyć PIT-16a przez internet? W tym celu skorzystaj z oficjalnego, rządowego serwisu e-Deklaracje. Na stronie głównej wybierz opcję „Dla osób prowadzących działalność”, a po przejściu na kolejną stronę wybierz deklarację PIT-16a. Następnie możesz wypełnić PIT-16a online i podpisać go certyfikatem kwalifikowanym lub za pomocą danych autoryzujących. I to już prawie wszystko. Pamiętaj tylko, aby po złożeniu PIT-16a elektronicznie wygenerować i zachować Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Jak sama nazwa wskazuje, dzięki temu masz potwierdzenie, że wysłałaś swoją deklarację w terminie. W ostatnich latach podstawowym kanałem komunikacji z ordynacją podatkową w Polsce stała się platforma e-Urząd Skarbowy, za pomocą której również można złożyć PIT-16A.  A jeśli zastanawiasz się, jak sprawdzić, czy urząd skarbowy rozliczył PIT, to takie informacje znajdziesz m.in. na stronie Twój e-PIT. 

Dodajmy, że w serwisie e-Deklaracje możesz pobrać deklarację PIT-16a, aby ją wydrukować.

Jak złożyć PIT-16A przez platformę e-Urząd Skarbowy?

Deklarację podatkową PIT-16A można złożyć przez platformę e-Urząd Skarbowy, co jest alternatywą dla systemu e-Deklaracje. W tym celu należy:

• zalogować się do platformy e-Urząd Skarbowy (za pomocą: Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel, e-dowodu lub bankowości elektronicznej);
• wybrać interaktywny formularz PIT-16A;
• wypełnić formularz danymi zgodnymi ze stanem faktycznym;
• podpisać poprawnie wypełniony formularz;
• wysłać deklarację online;
• pobrać UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru).

Konsekwencje karno-skarbowe i możliwość złożenia czynnego żalu

Nieterminowe złożenie deklaracji podatkowej PIT-16A lub złożenie deklaracji zawierającej nieprawidłowe informacje grozi negatywnymi konsekwencjami karno-skarbowymi. Wówczas występuje wykroczenie skarbowe, czyli czyn zabroniony w wyniku celowego działania lub zaniechania określony w Kodeksie karnym skarbowym. Jednocześnie szkodliwość tego czynu jest mniejsza niż przy przestępstwie skarbowym. 

Za wykroczenie skarbowe grożą takie konsekwencje jak:

• grzywna w postaci mandatu karnego w wysokości maksymalnej pięciokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku,
• grzywna określana kwotowo przez sąd mogąca wynosić do 20-krotności wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku.

Podatnik może jednak skorzystać z instytucji czynnego żalu i w ten sposób uniknąć poważnych konsekwencji prawno-skarbowych. Czynny żar to dobrowolne przyznanie się do winy i naprawienie błędu, zanim organy ścigania dowiedzą się o nim. W tym celu należy zawiadomić naczelnika Urzędu Skarbowego o popełnionym błędzie, a następnie go niezwłocznie naprawić (np.: uiścić zaległą kwotę podatku wraz z odsetkami za zwłokę). Czynny żal można złożyć: osobiście na piśmie, listem poleconym, elektronicznie lub ustnie do protokołu podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym.

Podsumowanie: PIT 16a – co to?

Deklaracja PIT-16a stanowi istotny dokument dla przedsiębiorców, którzy zdecydowali się na opodatkowanie swojej działalności w formie karty podatkowej. Jest to wybór umożliwiający nie tylko potencjalne obniżenie obciążeń podatkowych, ale również uproszczenie procesu rozliczeniowego z urzędem skarbowym. Kluczowe jest jednak, aby każdy przedsiębiorca znał zasady dotyczące tego, kto powinien skorzystać z tej opcji, jak prawidłowo wypełnić oraz terminowo złożyć deklarację PIT-16a. Zatem, do kiedy składamy PIT-16a? Deklarację PIT-16a należy złożyć do urzędu skarbowego do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, za który się rozliczasz. Przy karcie podatkowej przedsiębiorca traci możliwość rozliczania podatku wspólnie z małżonkiem, co jest znacznym ograniczeniem dla tej formy opodatkowania. 

W bieżącym roku jest to 28 lutego 2026. Czy można wypełnić PIT-16a przez internet? Tak, przedsiębiorcy mają możliwość wypełnienia i złożenia deklaracji PIT-16a przez internet, co znacznie upraszcza i przyśpiesza cały proces. Dostępne platformy elektroniczne, takie jak e-Deklaracje, to prosty i intuicyjny sposób wypełniania formularza online. Jak wysłać PIT-16a przez internet? W tym przypadku również skorzystaj z platformy e-Deklaracje, a po zakończeniu całego procesu wysyłki pamiętaj o pobraniu Urzędowe Poświadczenia Odbioru.

Podsumowując, wypełnienie i złożenie PIT-16a przez internet, podobnie jak w przypadku PIT-37 czy PIT-0, to wygodna i szybka metoda, która umożliwia przedsiębiorcom korzystanie z uproszczonych form rozliczeń podatkowych. Pamiętając o wyznaczonych terminach i korzystając z dostępnych platform elektronicznych, możesz bez problemu zarządzać swoimi zobowiązaniami podatkowymi, ciesząc się jednocześnie korzyściami płynącymi z opodatkowania kartą podatkową.

Źródła:

• https://www.podatki.gov.pl/e-deklaracje/

Anna Błażejewska-PłacheckaZobacz artykuły autora

Data dodania: 09.04.2024

Aktualizacja: 13.11.2025