Progi podatkowe w Polsce - czym są i jakie progi podatkowe obowiązują w Polsce?

Jakie są progi podatkowe w Polsce?

Aktualne progi podatkowe w Polsce określone są przez przepisy Ustawy o podatku od osób fizycznych. Warto mieć świadomość tego, jaki jest próg podatkowy w Polsce. Dzięki temu można zoptymalizować koszty podatkowe. Zgodnie z zapisami ustawy w Polsce obowiązują dwa progi podatkowe oraz danina solidarnościowa. Mają zastosowanie przy podatnikach, którzy rozliczają się w oparciu o zasady ogólne. Progi podatkowe wskazują na stawki 12% i 32%, które uzależnione są od zarobków. Zmiana nastąpiła tu wraz z Polskim Ładem, ponieważ wcześniej obowiązująca stawka przy niższym progu to 17%. Od kilku lat jest jednak o pięć punktów procentowych mniej. Jednocześnie Polski Ład podniósł pierwszy próg podatkowy z 85 528 zł do 120 000 zł.

Próg podatkowy od dochodu czy przychodu? Zgodnie z przepisami progi podatkowe liczone są od dochodu. Oznacza to, że są określone możliwości obniżenia podstawy do opodatkowania. W tym celu warto korzystać z przysługujących ulg (np. ulga rodzinna, na Internet, abolicyjna, termomodernizacyjna) oraz odliczeń. Aby nie popełnić błędu, warto skorzystać z usług renomowanego księgowego. Przepisy w tym zakresie zmieniają się dynamicznie, a jakiekolwiek błędy w rozliczeniu podatku dochodowego mogą skutkować niepotrzebnymi problemami i potrzebą tłumaczenia się przed urzędnikami Urzędu Skarbowego.

Ustawa o PIT reguluje również takie stawki podatku dochodowego jak:

• 10% - dla nagród;
• 19% - dla przedsiębiorców opodatkowanych liniowo oraz sprzedaży nieruchomości;
• 20% - dla nierezydentów;
• 75% - dla dochodów nieujawnionych.

W przypadku ryczałtu ewidencjonowanego stawka podatku dochodowego może być różna i zazwyczaj mieści się w przedziale od kilku do kilkunastu procent. Zależy to od specyfiki wykonywanego zawodu lub prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej.

Progi podatkowe wskazane w tym artykule mają zastosowanie dla podatników rozliczających się o skalę podatkową, czyli progresywny system opodatkowania dochodów osób fizycznych. W praktyce oznacza to, że im więcej się zarabia, tym większe procentowo podatki się płaci. Za wprowadzanie ewentualnych zmian w tym zakresie odpowiada Ministerstwo Finansów.

Kwota wolna od podatku a wysokość zobowiązania podatkowego

Od 2022 roku w Polsce obowiązuje kwota wolna od podatku na poziomie 30 000 zł. Oznacza to, że dochody do tej kwoty nie są objęte opodatkowaniem. Jednocześnie, gdy dana osoba nie przekracza 30 000 zł rocznego dochodu, to jest zwolniona z płacenia podatku dochodowego. W ten sposób system podatkowy w Polsce ma zmniejszać obciążenia osób najuboższych. Kluczowe jest to, że kwota wolna od podatku dotyczy wyłącznie podatników rozliczających się na zasadach ogólnych, czyli w oparciu o skalę podatkową.

Jeżeli roczne dochody przekraczają 30 000 zł i są niższe od 120 000 zł, to podatek w Polsce liczy się według stawki 12%, ale z tzw. kwotą zmniejszającą podatek wynoszącą 3 600 zł. Przy rocznych dochodach na poziomie powyżej 120 000 zł podstawa opodatkowania to 12% od pierwszych 120 000 zł pomniejszone o 3 600 zł, a także 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł. 

Jak obliczyć podatek po przekroczeniu progu 120 000 zł?

Obliczenie podatku po przekroczeniu progu dochodów 120 000 zł w skali roku nie jest trudne. Najpierw oblicza się podatek dla zarobków od 30 000 zł do 120 000 zł. Wynosi on 12% - 3600 zł kwoty zmniejszającej podatek. W praktyce dla 120 000 zł jest to:

12% x 120 000 zł = 14 400 zł

14 400 zł - 3 600 zł = 10 800 zł. 

Następnie oblicza się nadwyżkę od 120 000 zł, dla której podatek dochodowy w skali wynosi 32%. Jeżeli zarobki wynoszą 200 000 zł, to należy nadwyżkę 80 000 zł pomnożyć przez 32%, co daje kwotę 25 600 zł. 

Oznacza to, że osoba zarabiająca w Polsce 200 000 zł płaci podatek w wysokości 36 400 zł, na co składa się 10 800 podatku do kwoty 120 000 zł oraz 25 600 podatku od nadwyżki powyżej 120 000 zł, czyli w tym przypadku od 80 000 zł. 

Z perspektywy pracowników bardzo ważne jest uważanie na przekroczenie drugiego progu podatkowego, ponieważ automatycznie generuje to znacznie wyższe należności względem Urzędu Skarbowego. Nadpłata podatku może być wysoka, dlatego każdy pracownik powinien doskonale znać stawki podatkowe w Polsce, a także przestrzegać obowiązującego prawa.

Progi podatkowe brutto czy netto?

Próg podatkowy brutto czy netto? Kwoty progów podatkowych odnoszą się bezpośrednio do podstawy obliczenia podatku. Podstawa opodatkowania to dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie społeczne. 

Oznacza to, że jest to dochód po dokonaniu odliczeń, do których zaliczane są składki na ubezpieczenia społeczne, koszty uzyskania przychodów oraz ulgi podatkowe. Nie powinno się określać progów podatkowych jednoznacznie jako kwot brutto i netto, ponieważ w obu przypadkach będzie to małe przekłamania. W praktyce na drugi próg podatkowy w większości przypadków wchodzi się przy zarobkach przekraczających 11 879 złotych brutto, jednak jest to uproszczone wyliczenie. Może ono różnić się w zależności od indywidualnych kosztów uzyskania przychodów oraz innych odliczeń stosowanych przed podatnika. 

Progi podatkowe dla osób fizycznych

W przypadku osób fizycznych kluczowe znaczenie ma Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, która powszechnie zwana jest ustawą o PIT. Najnowsze zmiany w jej zapisach obowiązują od 2023 roku. Określa ona dokładnie, jakie są progi podatkowe w Polsce i to, jakie są konsekwencje ich przekroczenia. Warto pamiętać o tym, że obowiązują one przy rozliczeniu podatku w oparciu o skalę podatkową. Jednocześnie nie mają zastosowania u osób, które rozliczają się w oparciu o ryczałt ewidencjonowany lub podatek liniowy.

Pierwszy próg podatkowy obowiązuje przy dochodach nieprzekraczających 120 000 złotych. Wówczas podatnik zobowiązany jest do zapłacenia 12% stawki podatku. Wysokość podatku obniża się o kwotę zmniejszającą podatek, która w 2023 roku wynosi 3600 złotych, dla której podstawę stanowi kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł. Wysokość stawki podatku została zmieniona przepisami Polskiego Ładu. Wówczas stawka przy pierwszym progu spadła z 17% do 12%.

Po osiągnięciu dochodu przekraczającego 120 000 złotych, wchodzi się na drugi próg podatkowy. Wtedy zastosowanie ma stawka 32%. Obowiązuje ona jednak tylko nadwyżkę ponad 120 000 złotych i nie ma zastosowania do dochodów poniżej wejścia na drugi próg podatkowym. Oznacza to, że przy większym rocznym dochodzie stawka 32% wyliczana jest tylko dla kwoty powyżej pierwszego progu podatkowego.

Co ciekawe, w Polsce funkcjonuje również danina solidarnościowa. Potocznie określana jest jako trzeci próg podatkowy. Ten obowiązek podatkowy obejmuje osoby, które zarabiają najwięcej, a ich dochody przekraczają 1 000 000 złotych w roku rozliczeniowym. Wówczas osoby te muszą uiścić daninę solidarnościową w wysokości 4%, która obliczana jest niezależnie od wcześniej obliczonej kwoty podatku dochodowego. Danina solidarnościowa czasami nazywana jest potocznie trzecim progiem, jednak jest odrębnym podatkiem niezależnym od 12% czy 32% wyliczanych w ramach skali podatkowej. Oznacza to, że dochody powyżej 1 mln zł opodatkowane są podwójnie, czyli 32% w ramach skali + 4% daniny od nadwyżki.

Działalność gospodarcza - progi podatkowe

Ile wynosi próg podatkowy dla jednoosobowych działalności gospodarczych? Osoby fizyczne, czyli również te prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, objęte są podatkiem dochodowym PIT. Oznacza to, że w ich przypadku obowiązują podane wcześniej progi podatkowe i stawki podatkowe (12% i 32%). Istnieją jednak sprawdzone sposoby na to, aby zoptymalizować wysokość należnego podatku dochodowego. W tym celu niezbędne jest prawidłowe księgowanie kosztów firmowych. To wydatki związane z osiąganym przychodem. O tym, jak zrobić koszty w firmie, pisaliśmy już w jednym z naszych poradników biznesowych. Warto się z tym zapoznać, ponieważ można jednocześnie zmniejszyć podatek dochodowy i korzystnie wpłynąć na rozwój swojej firmy.

Oczywiście firma może posiadać osobowość prawną, czyli nie być jednoosobową działalnością gospodarczą. Wówczas zastosowanie ma Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli Ustawa o CIT. Podstawowa stawka tego podatku dla przedsiębiorców wynosi 19%. Jednocześnie przepisy umożliwiają rozliczanie się wg preferencyjnej stawki 9% w przypadku małych podatników, podatników rozpoczynających działalność gospodarczą oraz podatników uzyskujących przychody inne niż z zysków kapitałowych.

W kontekście przedsiębiorców ważny jest wpływ składki zdrowotnej, ponieważ od wprowadzenia Polskiego Ładu nie można odliczyć jej od podatku na skali podatkowej. Oznacza to, że przekłada się ona na ostateczne obciążenie podatkowe właściciela firmy. 

Ponadto stawka podatku od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi tylko 5%. Tym samym wybrana grupa przedsiębiorców może jeszcze skuteczniej optymalizować swoje zobowiązania podatkowe.

Wyższa stawka podatku CIT na poziomie 25% obowiązuje dochody uzyskiwane przez fundacje rodzinne w zakresie działalności gospodarczej wykraczającej poza zapisy art. 5 Ustawy o fundacji rodzinnej z dnia 26 stycznia 2026 roku.

Przedsiębiorcy będący nierezydentami Polski płacą podatek CIT na poziomie 20% dla przychodów z tytułu:

• opłat za świadczone usługi w zakresie działalności sportowej, rozrywkowej i widowiskowej;
• świadczeń doradczych, badania rynku, księgowych, usług reklamowych, usług prawnych, zarządzania, rekrutacji pracowników, poręczeń, kontroli i usług przetwarzania danych;
• odsetek praw autorskich lub pokrewnych, znaków towarowych, wzorów zdobniczych itp.

Nierezydenci płacą stawkę 10% podatku CIT dla przychodów osiąganych z tytułu:

• prowadzenia żeglugi powietrznej przez zagraniczne przedsiębiorstwa;
• należnych opłat za wywóz pasażerów i ładunków przyjętych w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej.

Zapoznaj się dokładnie z wysokością progów podatkowych w Polsce, aby skutecznie optymalizować swoje koszty podatkowe. W przypadku przedsiębiorców warto porównać sobie opłacalność rozliczania się w oparciu o skalę podatkową lub podatek liniowy. Poniższa tabela w skrócie pokazuje najważniejsze różnice między nimi. 

W praktyce oznacza to, że co do zasady podatek liniowy wskazany jest w przypadku wysokich dochodów czy braku praw do wybranych ulg. W przypadku niskich i średnich dochodów bardziej opłacalny powinno być rozliczenie w oparciu o skalę podatkową, jednak każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Warto w tej sprawie skontaktować się z doświadczonym doradcą podatkowym, który pomoże w doborze optymalnej formy opodatkowania przychodów.

Preferencyjne rozliczenie podatkowe jako sposób na optymalizację

Obecny system podatkowy w Polsce oferuje różne preferencyjne metody rozliczenia podatków, co jest sposobem na optymalizację i zmniejszenie związanych z tym kosztów. Do przykładowych rozwiązań zaliczane są przede wszystkim:

• wspólne rozliczenie małżonków - dzięki temu limit dla pierwszego progu podatkowego sumuje się i łącznie wynosi 240 000 zł, co może być korzystne dla małżonków, którzy łącznie zarabiają mniej niż ta kwota, do tego małżonkowie mogą skorzystać z podwojonej kwoty wolnej od podatku, która przy wspólnym rozliczeniu wynosi już 60 000 zł,
• ulgi na osobę samotnie wychowującą dziecko, 
• inne ulgi podatkowe.

Wszelkie ulgi i związane z tym odliczenia należy wykazać w zeznaniu rocznym.

Skala podatkowa a różne źródła przychodów i ulgi

Progi podatkowe mają zastosowanie w Polsce dla podatników opodatkowanych na zasadach ogólnych, w tym dochodów uzyskiwanych m.in. z: 

• umowy o pracę, 
• umowy zlecenia, 
• emerytury. 

Jednocześnie progi podatkowe nie mają zastosowania w przypadku dochodów z kapitałów pieniężnych, w tym: zysków z giełdy, sprzedaży obligacji itd. Wówczas zastosowanie ma podatek od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatek Belki w wysokości 19%.

Jak już wspomniano, system podatkowy w Polsce uwzględnia liczne ulgi stosowane w ramach optymalizacji zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego. Do przykładowych z nich należą m.in.:

• ulga dla młodych, 
• ulga rehabilitacyjna, 
• ulga termomodernizacyjna,
• ulga na dziecko, 
• ulga na internet, 
• ulga abolicyjna,
• ulga na zabytki, 
• ulga na IKZE, 
• ulga na powrót, 
• ulga dla pracujących seniorów, 
• ulga dla inwestujących w ASI, 
• ulga dla rodzin 4+,
• i inne. 

Do tego można odliczyć koszty uzyskania przychodu, co obniża podstawę opodatkowania.

Przekroczenie progu podatkowego w trakcie roku i jego konsekwencje

Przekroczenie progu podatkowego w trakcie roku wiąże się z określonymi konsekwencjami. Istotną rolę odgrywa tu płatnik (np. pracodawca), który po przekroczeniu progu powinien pobierać zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 32% od nadwyżki nad 120 000 zł. Zmiana wchodzi w życie od miesiąca następującego po tym, w którym doszło do wejścia na wyższy próg. Jednocześnie ostatecznie rozliczenie podatku następuje w rozliczeniu rocznym PIT. To dokument, w którym koryguje się ewentualne nadpłaty czy niedopłaty, aby odprowadzić rzeczywistą kwotę zobowiązania podatkowego.

Łukasz GłębockiZobacz artykuły autora

Data dodania: 21.09.2023

Aktualizacja: 27.01.2026