PIT-8c - czym jest i jak go rozliczyć?

PIT 8c – co to?

PIT-8C to informacja, która od 2019 roku dotyczy wyłącznie niektórych dochodów z kapitałów pieniężnych. Zawarte na formularzu dane stanowią podstawę do wypełnienia deklaracji rocznej PIT-38, co jest obowiązkiem podatnika. W ten sposób oblicza się należny podatek od zysków kapitałowych, który trzeba wpłacić na rzecz Urzędu Skarbowego. Podstawę prawną dla informacji PIT 8c stanowi Ustawa o PIT. Zgodnie z jej przepisami we wskazanym dokumencie uwzględnia się określone rodzaje przychodów z kapitałów pieniężnych, które rozpisano w art. 39 ust. 3 Ustawy o PIT. Wymienia się je w części D formularza wg konkretnych pozycji:

• pozycja 1: odpłatne zbycie papierów wartościowych;
• pozycja 2: realizacja praw wynikających z papierów wartościowych;
• pozycja 3: odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających, dochody z funduszy inwestycyjnych, zyski z gry na giełdzie itd.;
• pozycja 4: odpłatne zbycie niebędących papierami wartościowymi udziałów (akcji);
• pozycja 5: objęcie udziałów (akcji) w spółkach albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny.

Dochody wykazane w informacji PIT 8c sumuje się, a otrzymaną wartość uwzględnia się w ramach deklaracji rocznej PIT 38 w pozycjach 20 i 21. W pozycji 20 PIT 38 wpisuje się wartość przychodów, a w pozycji 21 wartość poniesionych kosztów. Deklarację PIT 38 składa się po to, aby obliczyć, a następnie prawidłowo zapłacić podatek od dochodów kapitałowych pieniężnych. Uwzględnia się w nim również tzw. podatek od kryptowalut, czyli od walut wirtualnych.

Jeżeli podatnik uzyskuje przychody kapitałowe w walucie obcej, to je również należy uwzględnić w informacji PIT 8c. Podaje się je w złotówkach po przeliczeniu według kursu średniego NBP, który obowiązuje ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu. Może dojść do sytuacji, że podatnik uzyskuje przychody, które nie są wykazywane w części D formularza. Wówczas uwzględnia się je w pozycji 37 w części E zatytułowanej: Informacje o wysokości przychodów niewykazanych w części D. Wartość ta przepisywana jest do formularza deklaracji PIT 38 w pozycji 22.

PIT 8c – kto wystawia?

Kto składa PIT 8c? Za wystawienie tej informacji odpowiadają podmioty takie jak:

• osoby prawne i ich jednostki organizacyjne;
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą;
• jednostki niemające osobowości prawnej.

W praktyce oznacza to, że za przygotowanie tego dokumentu dla podatnika odpowiadają najczęściej: biura maklerskie, brokerzy, fundusze inwestycyjne, banki prowadzące działalność maklerską czy też towarzystwa ubezpieczeniowe w przypadku wypłat z UFK. Podmioty te nie są zobligowane do naliczania, pobierania i opłacania podatków od zysków kapitałowych. Oznacza to, że jeżeli grasz na giełdzie, to makler powinien przekazać Ci informację PIT 8c, na podstawie której możliwe będzie prawidłowe rozliczenie podatku należnego na rzecz Urzędu Skarbowego. Płatnik ma obowiązek dostarczenia informacji PIT-8C do Urzędu Skarbowego w terminie do końca stycznia, a do podatnika w terminie do końca lutego.

W przypadku zagranicznych brokerów nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-8C. Oznacza to, że to podatnik we własnym zakresie musi rozliczyć te dochody, obliczając należność podatkową z uwzględnienie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. 

Informacja PIT 8c przekazywana jest w formie elektronicznej do Urzędu Skarbowego. Drugi egzemplarz jest drukowany i przekazywany do podatnika w dowolnej formie: elektronicznej lub podpisanego wydruku. Jeżeli uzyskujesz zyski z kapitałów pieniężnych z różnych źródeł, to otrzymasz kilka informacji PIT 8c, a wartości z nich należy zsumować i uwzględnić w zeznaniu rocznym PIT 38.

Należy mieć jednak na uwadze to, że w przypadku inwestowania w zagranicznych instytucjach finansowych, nie otrzymamy od nich rozliczenia. Zyski z tych źródeł nie zostaną automatycznie uwzględnione w PIT 8c, ponieważ zagraniczne instytucje nie mają obowiązku wystawiania takiej informacji. Oznacza to, że zyski te należy bezpośrednio uwzględnić w deklaracji PIT 38. Obowiązkiem podatnika jest dopilnowanie tego, aby wszystko odbyło się zgodnie ze stanem faktycznym.

PIT 8c – dla kogo?

Informacja PIT-8C przeznaczona jest dla osób fizycznych, w tym przedsiębiorców oraz osób prywatnych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i w rozliczanym roku osiągnęły przychody z kapitałów pieniężnych podlegających samodzielnemu rozliczeniu. Mogą generować zysk lub stratę. Za przygotowanie informacji PIT 8c odpowiadają biura maklerskie, brokerzy i instytucje finansowe, a za jej rozliczenie w zeznaniu rocznym podatnicy, którzy uzyskują przychody z zysków kapitałowych wymienionych w  art. 39 ust. 3 Ustawy o PIT. W informacji PIT 8c nie uwzględnia się zysków osiąganych z takich instrumentów, jak m.in.: lokaty bankowe, oprocentowane rachunki i otwarte fundusze inwestycyjne.

Informacja PIT-8C nie dotyczy:

• odsetek od lokat bankowych;
• dochodów z IKE/IKZE/PPK;
• dywidend opodatkowanych ryczałtowo u źródła.

Kiedy otrzymasz, a kiedy nie otrzymasz informacji PIT-8C?

Dokument PIT-8C wystawiany jest w przypadku wypłat środków z umów z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (UFK). Jednocześnie PIT-8C nie zostanie wystawiony w przypadku tzw. polisolokat, w tym wypłat płatnika z: IKE, IKZE, PPK. Dokument nie jest wystawiany także przy wypłacie świadczenia z UFK po śmierci ubezpieczonego, ponieważ wówczas następuje automatyczne zwolnienie z podatku. PIT-8C nie obejmuje także przenoszenia środków między różnymi funduszami inwestycyjnymi w ramach tej samej polisy. W pozostałych przypadkach ta informacja o wartości dochodów ze źródeł pieniężnych wypłacanych przez płatników zostanie wystawiona.

Co zrobić ze stratą i błędami na formularzu PIT-8C?

Strata wykazana na podstawie danych z PIT-8C może zostać odliczona od dochodów z tego samego źródła przez 5 kolejnych lat podatkowych. Wykazuje się ją bezpośrednio w formularzu PIT-38. Jednocześnie w ramach jednego roku podatkowego odliczenie straty może obejmować maksymalnie 50% kwoty straty lub jednorazowo do 5 000 000 zł. Strata z lat ubiegłych może pomniejszać obowiązek podatkowy płatnika w perspektywie kilku lat, o czym warto pamiętać. 

Co w sytuacji, gdy na informacji PIT-8C pojawi się błąd? W takiej sytuacji podmiot wystawiający dokument (płatnik) ma obowiązek przygotować korektę zeznania. Wszystko po to, aby wyeliminować zdiagnozowane błędy i zadbać o rozliczenie podatku zgodnie ze stanem faktycznym.

PIT 8c – jak rozliczyć?

Wiemy już, czym jest i kiedy PIT 8c jest przygotowywany. Warto zastanowić się nad tym, jak wygląda rozliczenie PIT 8c. Jako że jest to informacja podatkowa, to zawarte w niej dane służą do wypełnienia właściwego zeznania rocznego. Gdzie wykazać PIT 8c? Służy do tego formularz PIT 38. W celu rozliczenia informacje z PIT 8c wpisuje się do formularza PIT 38. Przeniesienie danych można wykonać samodzielnie lub skorzystać z usługi Twój e-PIT, w której często zasysane są automatycznie. 

W deklaracji tej znajudją się takie pozycje, jakm.in.: strata z lat ubiegłych (28), zaokrąglona podstawa obliczenia podatku (29), stawka podatku (30), wskazanie podatku od dochodów (31), ewentualna kwota podatku zapłaconego za granicą w przeliczeniu na złotówki (32), wykazanie zaokrąglonego podatku należnego (33).

Zastanawiasz się ile procent podatku przy PIT 8c? Zyski z kapitałów pieniężnych nie podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Reguluje to Ustawa o PIT. Zgodnie z nią przy tego typu zyskach stosuje się stałą stawkę ryczałtu na poziomie 19%, czyli tzw. podatek Belki. Jest ona niezmienna dla rezydentów Polski. Może być inna w przypadku nierezydentów, jednak jest to uzależnione od międzynarodowych umów zawartych przez polski rząd.

Czy przy PIT 8c trzeba rozliczać stratę? Zgodnie z obowiązującym prawem nawet podatnik, który zanotował stratę, ma obowiązek sięgnąć po dane z tego dokumentu i złożyć zeznanie podatkowe w postaci formularza PIT 38. To niezbędne, ponieważ strata może być odliczana od dochodów w ciągu kolejnych 5 lat podatkowych. Wykazywana jest wtedy, gdy koszty uzyskania przychodu przekraczają środki otrzymane z tytułu odpłatnego zbycia aktywów. W zakresie zeznań podatkowych warto zapoznać się równie z innymi naszymi artykułami, w których opisujemy m.in.: PIT-8ar, PIT-11 czy też PIT-39. Choć przy PIT 38 nie ma to zastosowania, to jednak każdy podatnik powinien też znać obowiązujące progi podatkowe w Polsce.

Deklarację PIT 38 wypełnioną w oparciu o informację PIT 8c można złożyć zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej. W tej pierwszej opcji korzysta się z aplikacji e-Deklaracje lub usługi Twój e-PIT przygotowanych przez Ministerstwo Finansów. Dokument papierowy można złożyć bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym lub wysłać Pocztą Polską.

Rozliczenie dochodów z walut wirtualnych na PIT-38

Dochody osiągane na sprzedaży walut wirtualnych należy rozliczać na formularzu PIT-38 i podlegają one tzw. podatkowi Belki, czyli są opodatkowane stawką 19%. Aby określić rzeczywisty podatek od kryptowalut, należy dokładnie obliczyć dochód. Do tego potrzebne są takie wartości jak:

• przychód (wartość ze sprzedaży lub zapłaty za towar/usługę),
• koszty uzyskania przychodu (udokumentowane wydatki na nabycie).

Od przychodu odejmuje się koszty jego uzyskania i w ten sposób wskazuje się na rzeczywisty dochód. Ten noży się przez stawkę podatku 19%, aby określić zobowiązanie podatkowe z odpłatnego zbycia walut wirtualnych. Jednocześnie pamiętaj o tym, że koszty tzw. kopania kryptowalut nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu i nie wolno ich uwzględniać w obliczeniach. Przy wymianie jednej kryptowaluty na drugą nie występuje obowiązek podatkowy, ponieważ tego typu wymiana traktowana jest neutralnie. 

Wszystkie transakcje dotyczące walut wirtualnych należy dokładnie dokumentować i przeliczać na PLN zgodnie ze średnim kursem NBP z dnia roboczego poprzedzającego sprzedaż lub nabycie kryptowalut. Zachowanie regularności i dokładności to klucz do tego, aby prawidłowo obliczać i odprowadzać podatek, unikając konsekwencji karno-skarbowych.

Automatyzacja rozliczenia i płatność podatku w usłudze Twój e-PIT

Znacznym ułatwieniem w rozliczaniu podatku jest usługa Twój e-PIT. W większości przypadków informacje z zeznania PIT-8C są automatycznie zapisywane w portalu e-Urząd Skarbowy i pojawiają się we wstępnie wypełnionym zeznaniu PIT-38. Sam dokument źródłowy dostępny jest w zakładce „Dane źródłowe”. Po weryfikacji i akceptacji zeznania podatek trzeba zapłacić na indywidualny mikrorachunek podatkowy. Termin na złożenie deklaracji PIT-38 upływa 30 kwietnia lub w pierwszy dzień roboczy następujący po 30 kwietnia, jeżeli ten dzień wypada w weekend. Złożenie deklaracji skutkuje otrzymaniem UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru).

Rozszerzenie rozliczenia PIT-38 o inne instrumenty i dochody zagraniczne

W ramach zeznania podatkowego PIT-38 rozlicza się również dochody z innych instrumentów finansowych, w tym: kontraktów CFD, funduszy ETF czy transakcji na rynku FOREX. Kapitałowe dochody zagraniczne (np. z zagranicznych giełd) rozliczane są samodzielnie przez podatnika i trzeba je obliczyć, a następnie przeliczyć na PLN wg kursu NBP i wykazać PIT-38. Dokumentację uzupełnia się o załącznik PIT/ZG. Przy obliczaniu należności podatkowej koniecznie weź pod uwagę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania podpisane przez Polskę z innymi krajami. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z ekspertem w zakresie rozliczania podatków lub z urzędnikiem Urzędu Skarbowego.

PIT 8c – do kiedy?

Do kiedy rozliczyć PIT 8c? Podmiot odpowiedzialny za przygotowanie i dostarczenie informacji PIT 8c do podatnika ma na to określony czas. Doręczenie powinno nastąpić najpóźniej do ostatniego dnia lutego roku następującego po tym, którego dotyczy informacja. Takie potwierdzenie powinno być poświadczone. Jeszcze mniej czasu jest na dostarczenie PIT 8c online do Urzędu Skarbowego. Podmiot odpowiedzialny za przygotowanie tego dokumentu ma na to czas tylko do 31 stycznia roku następującego po tym, którego dotyczy informacja. Daty te nie są przypadkowe. Ustawodawca gwarantuje w ten sposób czas podatnikowi niezbędny do swobodne przygotowania zeznania rocznego. Jako podatnik masz odpowiedni bufor czasowy, jednak złożenie deklaracji PIT 38 musi nastąpić w wyznaczonym terminie.

Roczne zeznanie podatkowe można złożyć od 15 lutego do 30 kwietnia. Jeżeli termin 30 kwietnia przypada w dzień wolny od pracy, to automatycznie termin graniczny wypada w następujący po nim dzień roboczy. Przekroczenie tego terminu powoduje konsekwencje. Podatnik, który nie wypełni swojego obowiązku, podlega karze skarbowej do 720 dniówek lub nawet do 5 lat pozbawienia wolności. Z doświadczenia wiemy jednak, że najczęściej kończy się na złożeniu czynnego żalu i tłumaczeniach przed Urzędem Skarbowym. Wszystko po to, aby uniknąć poważniejszych konsekwencji. W związku z tym rekomenduje się sprawne złożenie zeznania podatkowego i niezostawiania tego na ostatnią chwilę. 

Najważniejsze terminy:

• 31 stycznia – termin wysyłki PIT-8C do Urzędu Skarbowego w postaci elektronicznej (przez płatnika)
• 28 lub 29 lutego – termin wysyłki PIT-8C do podatnika w postaci elektronicznej lub papierowej (przez płatnika)
• 30 kwietnia lub pierwszy dzień roboczy po 30 kwietnia - termin złożenia deklaracji podatkowej PIT-38 (przez podatnika).

Jeżeli jednak płatnik kończy działalność w trakcie roku podatkowego, to musi wystawić informację PIT-8C najpóźniej do dnia zaprzestania działalności. 

Zachęcamy do odpowiedzialnego wypełniania deklaracji podatkowych oraz do zapoznania się z innymi naszymi artykułami w tej tematyce.

Łukasz GłębockiZobacz artykuły autora

Data dodania: 26.03.2024

Aktualizacja: 13.11.2025

1 opinia