Przelew SWIFT, czyli przelew zagraniczny - co warto wiedzieć?

Czym jest przelew SWIFT?

Przelew SWIFT jest rodzajem zagranicznego przelewu, który umożliwia wysyłanie pieniędzy na konto bankowe do niemalże wszystkich krajów na świecie. Dzięki temu systemowi jesteś w stanie dokonywać płatności za zakupy w zagranicznych sklepach internetowych oraz rozliczać się z kontrahentami, którzy prowadzą swoją działalność spoza Polski. Wszystko za sprawą oprogramowania SWIFTNet Link, które stanowi podstawę szybkich i bezpiecznych transakcji międzynarodowych.

Standard SWIFT nie jest jedynym sposobem na realizację zagranicznych płatności. Niemniej jednak przelewy SWIFT są obecnie najpopularniejsze i najpowszechniejsze, a odcięcie od systemu SWIFT może w praktyce uniemożliwić dokonywanie międzynarodowych transakcji.

Dodajmy jeszcze, że za powstanie systemu SWIFT odpowiada organizacja Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, która dała mu swoją nazwę. Sama organizacja została założona w 1973 roku w Belgii, a obecnie zrzesza ponad 11 000 banków, domów maklerskich i innych instytucji finansowych.

Banki pośredniczące i korespondenci w łańcuchu płatności

Warto uświadomić sobie, że system SWIFT nie polega na fizycznym przesyłaniu gotówki między krajami, lecz na bezpiecznej wymianie komunikatów płatniczych między instytucjami. Problem pojawia się w momencie, gdy bank nadawcy i bank odbiorcy nie mają ze sobą bezpośredniej relacji biznesowej. W takiej sytuacji w procesie muszą uczestniczyć banki pośredniczące, czyli tzw. korespondenci, którzy łączą obie strony transakcji. Jednocześnie każdy taki podmiot biorący udział w łańcuchu płatności ma prawo naliczyć własną prowizję, co w nomenklaturze bankowej określa się jako koszty banków trzecich. To właśnie te dodatkowe opłaty sprawiają, że kwota, która ostatecznie trafia do beneficjenta, bywa niższa od tej wysłanej przez nadawcę.

Przelewy SWIFT są technicznie możliwe dzięki specjalnym kontom, jakie banki prowadzą u siebie nawzajem. Są to odpowiednio rachunek Nostro (nasze u was) oraz rachunek Loro (wasze u nas). Skomplikowana struktura tych powiązań tłumaczy, dlaczego przelewy międzynarodowe bywają droższe i zajmują więcej czasu niż operacje krajowe.

Rachunki Nostro i Loro w rozliczeniach międzybankowych

Aby zrozumieć techniczne serce systemu SWIFT, warto poznać mechanizm, jakim są rachunki Nostro i Loro. W międzynarodowym systemie bankowym instytucje nie przesyłają sobie gotówki. Zamiast tego operują na wzajemnych zapisach księgowych.

Rachunek Nostro (z łaciny „nasz”) to konto, które polski bank posiada w banku zagranicznym w obcej walucie. Z kolei rachunek Loro (z łaciny „wasz”) to konto, które bank zagraniczny otwiera w polskiej instytucji, aby rozliczać transakcje w złotówkach. To właśnie te konta umożliwiają sprawne księgowanie walut bez konieczności fizycznego transportu pieniędzy.

Gdy zlecasz przelew, banki po prostu aktualizują salda na tych rachunkach, odpowiednio odejmując kwotę w jednym banku i dodając ją w drugim. Ta niewidoczna dla klienta infrastruktura jest fundamentem całej globalnej bankowości, pozwalając na płynne rozliczenia handlowe między kontynentami.

Czym przelew SWIFT różni się od przelewu SEPA?

Choć system SWIFT obowiązuje niemalże na całym świecie, to w Europie dużą popularnością cieszą się przelewy SEPA. Czym oba rodzaje przelewów różnią się od siebie? 

Przede wszystkim system SEPA został stworzony z myślą o strefie euro i Unii Europejskiej. Z tego też względu jest on dostępny w krajach członkowskich UE i w innych państwach należących do EOG (Europejski Obszar Gospodarczy): w Wielkiej Brytanii, Islandii, Szwajcarii, Liechtensteinie, Norwegii, Monako, San Marino i Watykanie, a także na niektórych europejskich obszarach zamorskich, takich jak Martynika, Wyspy Kanaryjskie czy Gujana Francuska. Oznacza to, że przelewy międzynarodowe pomiędzy tymi państwami można robić za pośrednictwem systemu SEPA. Dodajmy jeszcze, że przelew SEPA zawsze rozliczany jest w euro, podczas gdy SWIFT jest systemem wielowalutowym, umożliwiającym płatności w różnych walutach.

Do tego przelew SEPA jest nieco szybszy, ponieważ pieniądze trafiają do odbiorcy już na drugi dzień roboczy. Z kolei przelew SWIFT realizowany jest przez około 3 dni. Dodajmy jeszcze, że przelew SWIFT może być droższy niż SEPA, ponieważ SEPA jest często darmowy, natomiast przy SWIFT dochodzą koszty pośredników oraz prowizje bankowe.

Niemniej, jednak jeśli chcesz dokonać transakcji poza kraje europejskie, w zasadzie musisz skorzystać z systemu SWIFT. Z kolei zlecając przelewy w obrębie Europy, zrobisz to za pośrednictwem systemu SEPA. 

Jakie kraje obejmuje przelew SWIFT?

System SWIFT działa w ponad 200 krajach całego świata. Oznacza to, że możesz wykorzystać go do realizowania przelewów w dolarach amerykańskich, koronach czeskich, koronach norweskich, japońskich jenach i wielu, wielu innych walutach, które obowiązują w poszczególnych państwach świata. 

Kiedy korzystamy z przelewu SWIFT?

System SWIFT służy do zlecania przelewów międzynarodowych. Za jego pośrednictwem zapłacisz za zakupy w zagranicznym sklepie internetowym, a także rozliczysz się z kontrahentami w obcej walucie. Poza tym SWIFT umożliwi ci przelewanie środków na konta bankowe w niemalże dowolnym kraju na świecie. Innymi słowy, za każdym razem, gdy musisz zlecić przelew zagraniczny, możesz skorzystać z systemu SWIFT. 

Format IBAN oraz kody rozliczeniowe ABA i Routing Number

Podczas przygotowywania przelewu zagranicznego kluczowe jest prawidłowe podanie danych odbiorcy. Choć w Europie i wielu innych regionach standardem jest IBAN (International Bank Account Number), należy pamiętać, że nie obowiązuje on w każdym kraju świata.

Najlepszym przykładem są Stany Zjednoczone, gdzie zamiast numeru IBAN stosuje się krajowe kody rozliczeniowe. Przesyłając dolary do USA, konieczne jest podanie numeru rachunku w formacie lokalnym oraz dodatkowego identyfikatora, jakim jest kod ABA (znany również jako Fed Wire) lub unikalny Routing Number. Dane te są niezbędne, aby system prawidłowo skierował środki do odpowiedniego banku i oddziału. Brak tych specyficznych informacji lub próba wymuszenia formatu IBAN tam, gdzie on nie funkcjonuje, niemal zawsze kończy się odrzuceniem przelewu przez systemy automatyczne. Dlatego przed zleceniem transakcji do USA warto dokładnie zweryfikować dane odbiorcy, aby uniknąć kosztownych opóźnień.

Jakie są koszty realizacji przelewu SWIFT?

Przelewy SWIFT pozwalają na przekazywanie środków praktycznie do dowolnego kraju na świecie. Nie jest to jednak najtańsza usługa. Co jednak ważne, w przypadku przelewów SWIFT możesz wybrać, kto ma za tę usługę zapłacić. Do wyboru są 3 opcje kosztowe:

• OUR – koszty przelewu są ponoszone w całości przez osobę zlecającą przelew, co oznacza, że nadawca płaci wszystko, w tym opłaty banków trzecich,
• BEN – koszty przelewu są ponoszone w całości przez osobę, która jest odbiorcą przelewu, a suma opłat zostaje potrącona bezpośrednio z kwoty przelewu,
• SHA – koszty przelewu są dzielone pomiędzy osobę zlecającą i odbierającą przelew. Jest to najczęściej wybierana opcja, w której nadawca pokrywa prowizję swojego banku, a odbiorca koszty banków trzecich.

Jedną z tych możliwości wybierasz na jednym z etapów zlecania przelewu SWIFT. A co składa się na ostateczny koszt takiej transakcji? 

W tym przypadku liczą się dwie opłaty:

• prowizja za zlecenie przelewu SWIFT,
• koszt przewalutowania. 

Wysokość prowizji banku za przelew SWIFT zależy od danej instytucji, a niektóre z nich w ogóle jej nie naliczają. Niemniej marża bankowa mieści się zazwyczaj w przedziale 0,2%-0,5% wartości transakcji.Z kolei koszt przewalutowania zależy od kursu kupna i sprzedaży danej waluty w twoim banku. Warto tu zwrócić uwagę na spread walutowy, czyli różnicę między kursem kupna i sprzedaży, który jest często ukrytym kosztem transakcji. Niemniej jednak za przelew SWIFT zapłacisz na ogół nie więcej niż 250 zł, choć zależy to też od kwoty, jaką przelewasz. Przy mniejszych sumach opłata na pewno będzie dużo niższa. Jednocześnie, zamiast zlecać kilka przelewów na mniejszą sumę, często bardziej opłaca się wykonać jeden większy przelew. Wówczas ponoszony przez ciebie koszt wyniesie maksymalnie 250 zł. 

Dodajmy jeszcze, że kwota ta dotyczy przelewów SWIFT, realizowanych w standardowym trybie. Z kolei na przelewy pilne bądź ekspresowe wydasz więcej. Dlatego też zawsze sprawdź, ile będziesz musiał zapłacić za taki przelew, aby nie dać się zaskoczyć. 

Poza tymbanki pośredniczące mogą pobierać dodatkowe opłaty niezależne od banku nadawcy, co sprawia, że do odbiorcy trafia suma pomniejszona o taką prowizję.

Konsekwencje błędów w danych odbiorcy i koszty zwrotu przelewu

Precyzja przy wypełnianiu formularza przelewu SWIFT jest absolutnie kluczowa, ponieważ systemy bankowe są bezlitosne dla pomyłek. Nawet najmniejszy błąd w kodzie BIC/SWIFT lub literówka w numerze konta może spowodować odrzucenie przelewu SWIFT przez bank odbiorcy, lub jeden z banków pośredniczących. Skutki takiej pomyłki są dotkliwe finansowo.

W przypadku błędnych danych środki wracają na konto nadawcy, ale kwota zwrotu będzie niemal zawsze pomniejszona o koszty banków trzecich, czyli prowizje wszystkich instytucji, przez które przelew zdążył już przejść.

Dodatkowo, jeśli waluta przelewu była inna niż waluta twojego konta, narażasz się na stratę wynikającą z ponownego przewalutowania po kursie bankowym, który może być znacznie mniej korzystny.

W efekcie, po nieudanym przelewie na twoje konto może wrócić suma mniejsza o kilkadziesiąt, a nawet kilkaset złotych. Dlatego dwukrotne sprawdzenie danych odbiorcy przed zatwierdzeniem transakcji jest najlepszym sposobem na ochronę twojego kapitału.

Ile trwa przelew SWIFT?

Jeśli jesteś przyzwyczajony do krajowych przelewów, to w przypadku transakcji SWIFT musisz uzbroić się w cierpliwość lub zlecać przekazanie pieniędzy z odpowiednim wyprzedzeniem. Dlaczego? Ponieważ standardowy przelew SWIFT „idzie” do odbiorcy do 3 dni roboczych. 

W bankowości czas realizacji często określa się skrótami D+1, D+2 lub D+3, przy czym przelewy w głównych walutach (USD, GBP, EUR) mogą być księgowane szybciej niż transfery w walutach egzotycznych. Poza tym warto pamiętać, że na to, ile trwa transfer, wpływ mają także strefy czasowe, dni wolne w kraju odbiorcy oraz liczba banków pośredniczących, biorących udział w operacji.

Oczywiście, jeśli zależy ci na szybszej realizacji transakcji, możesz skorzystać z przelewów w trybie pilnym lub ekspresowym. Jednak w takim przypadku koszt przelewu SWIFT będzie odpowiednio wyższy.

Tryby realizacji D+0, D+1 i D+2 a godziny graniczne sesji

Czas realizacji przelewu SWIFT zależy od wybranego przez ciebie trybu realizacji, który określa tzw. datę waluty. W ofercie banków znajdziesz zazwyczaj trzy opcje.

Tryb standardowy, czyli tryb D+2 (Spot), oznacza, że pieniądze trafią do banku odbiorcy w drugim dniu roboczym po złożeniu zlecenia.

Jeśli zależy ci na czasie, możesz wybrać tryb pilny, czyli tryb D+1 (Tomnext), realizowany w następnym dniu roboczym.

Dla najbardziej wymagających klientów przygotowano tryb ekspresowy, znany jako tryb D+0 (Overnight), gdzie środki są przekazywane jeszcze tego samego dnia. Należy jednak pamiętać, że tryby te wiążą się z dodatkowymi, często wysokimi opłatami.

Kluczowym pojęciem jest tutaj również godzina graniczna (cut-off time). Jest to moment w ciągu dnia, po którym bank przestaje przyjmować zlecenia do realizacji z datą dzisiejszą. Jeśli złożysz przelew po wyznaczonej godzinie granicznej, proces rozpocznie się dopiero następnego dnia roboczego, co automatycznie przesunie termin przekazania środków do adresata.

Wpływ procedur AML i Compliance na czas księgowania środków

Nawet jeśli wszystkie dane w twoim przelewie są poprawne, musisz liczyć się z tym, że transakcja może zostać poddana dodatkowej weryfikacji. Wszystkie przelewy zagraniczne przechodzą przez systemy monitorujące pod kątem bezpieczeństwa finansowego. Procedury AML (Anti-Money Laundering) oraz ścisłe zasady przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu wymagają od banków monitorowania podejrzanych przepływów pieniężnych. Jeśli twój przelew wzbudzi wątpliwości algorytmów lub trafi na listę sankcyjną, sprawą zajmie się dział Compliance. Taka wewnętrzna kontrola może wstrzymać przelew na kilka dni, a w skrajnych przypadkach nawet na tygodnie, dopóki bank nie otrzyma od nadawcy lub odbiorcy dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających źródło pochodzenia środków. Jest to standardowa procedura mająca na celu ochronę globalnego systemu finansowego, jednak dla przeciętnego użytkownika może być przyczyną niespodziewanego wydłużenia czasu oczekiwania na środki.

Standard SWIFT gpi i śledzenie statusu płatności w czasie rzeczywistym

Nowoczesne technologie rewolucjonizują sposób, w jaki postrzegamy przelewy międzynarodowe. Przełomem jest standard SWIFT gpi (Global Payments Innovation), który wprowadza zupełnie nową jakość pod względem szybkości i przejrzystości transakcji. Dzięki niemu większość płatności zagranicznych jest księgowana na koncie odbiorcy w ciągu kilku godzin, a nawet minut. Największą zaletą dla klienta jest jednak zaawansowany Tracker SWIFT. Narzędzie to pozwala na śledzenie przelewu w czasie rzeczywistym, podobnie jak śledzi się przesyłki kurierskie.

Każda płatność otrzymuje unikalny identyfikator (trace ID), który pozwala sprawdzić, w którym banku pośredniczącym aktualnie znajdują się środki i jakie opłaty zostały po drodze naliczone. Standard gpi eliminuje niepewność towarzyszącą tradycyjnym przelewom, dając zarówno nadawcy, jak i odbiorcy pełną kontrolę nad procesem płatności i pewność co do ostatecznego terminu zaksięgowania pieniędzy.

Jak zlecić przelew SWIFT?

Samo zlecenie przelewu SWIFT jest proste i bez większych problemów zrobisz to za pośrednictwem swojej bankowości elektronicznej. Jak zalogujesz się na swoje konto, wybierz opcję przelewu zagranicznego SWIFT, a następnie wypełnij formularz. Będziesz musiał podać w nim takie dane do przelewu jak:

• nazwa i adres odbiorcy,
• numer konta bankowego odbiorcy przelewu,
• kod BIC/SWIFT, przypisany do banku odbiorcy,
• kwotę przelewu,
• walutę przelewu,

• tytuł płatności (pamiętaj o jego dokładnym podaniu, szczególnie przy płatnościach biznesowych),

• informacje o tym, kto ponosi koszty zlecanego przelewu.

Zatrzymajmy się na chwilę przy kodzie BIC/SWIFT. Jest to po prostu indywidualny kod, który umożliwia identyfikację instytucji finansowej. Kod ten składa się z 8 lub 11 znaków: liter lub cyfr. Oto kilka przykładowych polskich banków i kodów BIC/SWIFT:

• bank ING – INGPBLPW
• mBank – BREXPLPWMUL
• PKO BP – BPKOPLPW

Sugerujemy sprawdzenie kodu BIC w oficjalnych wyszukiwarkach przed zleceniem transakcji, aby uniknąć pomyłek. A skąd wziąć taki kod BIC/SWIFT? Jeśli chcesz poznać kod swojego banku, aby podać go nadawcy przelewu, wystarczy, że zalogujesz się do swojej bankowości elektronicznej. Kod ten znajdziesz przy informacji o numerze swojego rachunku. Z kolei, jeśli zlecasz przelew, możesz poprosić odbiorcę o podanie kodu BIC/SWIFT wraz z pozostałymi danymi do przelewu. Ostatecznie kod BIS/SWIFT możesz sprawdzić w internecie, po prostu wpisując kraj i nazwę banku, w którym znajduje się rachunek odbiorcy przelewu.

Po wykonaniu operacji możesz wygenerować komunikat MT103, który stanowi oficjalne potwierdzenie wysłania środków.

Przelew SWIFT – podsumowanie

Przelew SWIFT to rodzaj międzynarodowego przelewu bankowego, za pomocą którego przekażesz pieniądze na konto w niemalże każdym banku na świcie. Na koszt takiego przelewu składa się prowizja banku oraz koszt przewalutowania. Co ważne, koszt ten może być pokrywany przez odbiorcę przelewu, nadawcę lub dzielony pomiędzy te osoby. Czas realizacji przelewu SWIFT to maksymalnie 3 dni robocze. Samo zlecenie przelewu SWIFT jest proste. Należy jednak pamiętać o poprawnym uzupełnieniu formularza przelewu, w tym podania kodu BIC/SWIFT.