Jak założyć konto nastolatkowi? - Możliwości i ograniczenia

Konto dla nastolatka założysz praktycznie w każdym banku. Niektóre z nich oferują rachunki nawet dla młodszych dzieci. Wszystko po to, aby ułatwić i uczyć zarządzania finansami już od najmłodszych lat. W dzisiejszym poradniku wyjaśniamy, kiedy osoba niepełnoletnia może otworzyć konto w banku, jakie wiążą się z tym ograniczenia, czy jako rodzic masz kontrolę nad wydatkami dziecka i co stanie się z kontem, gdy nastolatek przekroczy magiczną granicę 18 lat?

Komu można założyć konto bankowe?

W teorii konto bankowe może posiadać każdy, nawet dzieci poniżej 13. roku życia. W praktyce nie jest to takie proste, ponieważ tylko kilka banków posiada w swojej ofercie produkty przeznaczone dla tak młodych osób. Warto zapoznać się dokładnie z aktualną propozycją instytucji finansowej. Dla ułatwienia banki dzielą swoje rachunku na konta dedykowane dzieciom od 1. dnia życia do 13. roku życia, a także dla nastolatków od 13. do 18. roku życia. Rachunki te różnią się funkcjonalnością, poziomem dostępu i szeregiem innych aspektów.

Wynika to przede wszystkim z ograniczeń prawnych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dzieci do 13. roku życia nie mają zdolności do czynności prawnych, czyli nie mogą zawierać umów ani transakcji, które nie dotyczą drobnych spraw życia codziennego. Oznacza to, że dzieci mogą samodzielnie kupować niedrogie rzeczy, takie jak napój, posiłek, książka czy zabawka, ale większe wydatki muszą kontrolować rodzice czy opiekunowie.

W rezultacie możesz założyć dziecku do 13. roku życia konto w banku, ale będzie miało ono bardzo ograniczone funkcje. Przede wszystkim większość transakcji na takim koncie możesz przeprowadzić tylko w oddziale banku. Dotyczy to wypłat środków z rachunku oraz przelewów wychodzących. Wszystko po to, abyś miał jak największą kontrolę nad kontem dziecka.

Sytuacja zmienia się, jeśli twoje dziecko ma więcej niż 13 lat. Od tego momentu uzyskuje ono ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czyli może założyć konto, choć również i w tym przypadku będzie ono miało pewne ograniczenia. Ponadto nastolatek po ukończeniu 13. roku życia może wyrobić Profil Zaufany, co zwiększa jego możliwości w sferze cyfrowej. Profil Zaufany to rodzaj podpisu elektronicznego wykorzystywanego do obsługi systemów administracji publicznej w Polsce.

Jeśli chcesz, aby dziecko miało dostęp do środków w dowolnym momencie, do konta wyrób mu kartę płatniczą. Zalecamy jednak, aby była to karta przedpłacona (pre-paid). Zasila się ją dowolną kwotą, którą dziecko może następnie wydać na swoje potrzeby. Dzięki temu masz pewność, że nastolatek nie wyda na raz wszystkich środków zgromadzonych na rachunku, ani nie utraci dużej sumy, jeśli karta zostanie skradziona. Musisz jednak pamiętać, że za pomocą karty przedpłaconej nie można płacić za zakupy w sklepach internetowych.

Co ważne, zakładając konto osobie niepełnoletniej, uzyskujesz dostęp do bankowości elektronicznej, a nawet aplikacji mobilnej, która pozwoli tobie, jak i dziecku monitorować wydatki.

Jak założyć konto w banku nastolatkowi?

Jeśli chcesz założyć dziecku konto osobiste, będziesz musiał osobiście udać się do placówki banku. W niektórych przypadkach możesz zawczasu wypełnić wniosek przez Internet, dzięki czemu formalności w banku potrwają krócej.

Poza złożeniem wniosku o otwarcie konta bankowego dla dziecka będziesz musiał również wyrazić na to pisemną zgodę. Może ją wydać tylko przedstawiciel ustawowy dziecka, czyli rodzic lub osoba, która sprawuje nad nim prawną opiekę.

Dodatkowo potrzebne będą ci takie dokumenty jak:

• dokument potwierdzający tożsamość dziecka (np. dowód osobisty, paszport, legitymacja szkolna),
• dokument potwierdzający twoją tożsamość,
• akt urodzenia dziecka (w niektórych przypadkach).

Zazwyczaj do banku będziesz musiał udać się wraz z dzieckiem, ale w niektórych przypadkach możesz załatwić to samemu, zwłaszcza jeśli dziecko ma mniej niż 13 lat.

Obecnie standardem staje się udostępnienie funkcji zdalnego założenia konta online dla osoby poniżej 18. roku życia przy pomocny bankowości elektronicznej lub aplikacji mobilnej. Dziecko musi posiadać numer PESEL, a procedurę założenia przeprowadza opiekun prawny, co zostało dokładnie wyjaśnione w dalszej części artykułu.

Zdalne otwieranie rachunku bankowego dla młodzieży

Obecnie wiele banków w Polsce umożliwia zdalne założenie konta online dla osób poniżej 18. roku życia, przy czym cały proces przeprowadza rodzic lub inny opiekun prawny. Można to zrobić za pomocą bankowości internetowej lub aplikacji mobilnej i bez konieczności odwiedzania stacjonarnej placówki. To znaczne ułatwienie dla klientów, którzy mają ograniczony czas i zależy im na sprawnym załatwieniu wszystkich formalności. Zazwyczaj możliwość zdalnego otwarcia konta bankowego dla dziecka dostępna jest wtedy, gdy rodzic korzysta już z usług danej instytucji finansowej.

Podstawowy proces zakładania rachunku bankowego online dla dziecka poniżej 18. roku życia składa się z następujących kroków.

1. Wypełnienie wniosku online.
2. Weryfikacja tożsamości rodzica w bankowości elektronicznej. 
3. Finalizacja umowy zgodnie z wybraną metodą uwierzytelniania (np. wideoweryfikacja lub podpis umowy dostarczonej przez kuriera).

Niezbędne dokumenty i formalności do otwarcia konta

Nastolatek poniżej 18. roku życia nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, dlatego odpowiedzialność za wszelkie operacje ponosi jego prawny opiekun. Podczas zakładania konta niezbędne jest posiadanie przy sobie dokumentów, do których należą przede wszystkim:

• dowód tożsamości (np. dowód osobisty) opiekuna prawnego, 
• dowód tożsamości (np.: dowód osobisty, legitymacja szkolna, paszport) dziecka. 

Standardowym wymogiem jest posiadanie przez dziecko numeru PESEL. Umowa o prowadzenie rachunku bankowego dla nastolatka powyżej 13. roku życia podpisywana jest zarówno przez rodzica, jak i dziecko. Jeżeli chcesz założyć rachunek dla młodszego dziecka, to wymagany może być akt urodzenia. Nie jest to jednak reguła, dlatego warto zapoznać się z regulaminem i polityką banku.

Jakie ograniczenia w bankowości mają nastoletni właściciele kont?

Choć założenie konta dziecku nie jest obecnie niczym nadzwyczajnym, to już korzystanie z niego wiąże się z pewnymi ograniczeniami. Przede wszystkim niepełnoletnia osoba nie może uzyskać dodatkowego limitu na koncie czy wyrobić karty kredytowej. Nie ma też możliwości zrobienia na swoim koncie debetu.

Jednak poza tym nastolatek może korzystać ze swojego konta tak, jak osoba pełnoletnia. Oznacza to, że nastolatek może:

• wykonywać z konta przelewy,
• zatwierdzać transakcje smartfonem,
• wypłacać środki z konta,
• wpłacać pieniądze na konto,
• korzystać z bankowości elektronicznej i mobilnej,
• korzystać z nowoczesnych płatności mobilnych, w tym: BLIK, Google Pay czy Apple Pay,
• ustanawiać pełnomocnika do konta,
• wyrobić kartę debetową wielowalutową przydatną podczas zagranicznych wyjazdów.

Musisz również pamiętać, że w przypadku nastolatka powyżej 13. roku życia, to on jest właścicielem konta, a co za tym idzie, środki na nim zgromadzone są jego własnością. Również wydana do rachunku karta płatnicza należy do niego i tylko on może się nią posługiwać. Czy oznacza to, że jako rodzic nie masz kontroli nad finansami dziecka? Na szczęście nie.

Jakie są możliwości kontroli rachunku dziecka przez rodziców?

Przede wszystkim jako rodzic masz wgląd w rachunek bankowy dziecka. Co ciekawe w niektórych przypadkach takie prawo przysługuje automatycznie tylko temu z rodziców, który wyraził zgodę na otwarcie konta. Drugi rodzic musi otrzymać na to zgodę właściciela rachunku, czyli dziecka. Nadzór rodzicielski warunkowany jest przez przepisy polskiego prawa i obowiązkiem banku jest dostosowanie do niego swojej oferty oraz produktów finansowych. Zarządzanie kontem przez rodzica odbywa się z poziomu aplikacji mobilnej lub bankowości elektronicznej, a sam rachunek nastolatka przypisywany jest do rachunku osobistego opiekuna prawnego. 

Co jeszcze możesz zrobić z kontem nastolatka jako jego rodzic? Tak naprawdę całkiem sporo. Możesz m.in.:

• czasowo zablokować wypłaty z konta,
• czasowo odciąć dopływ środków na rachunek,
• na bieżąco weryfikować historię transakcji,
• wypowiedzieć umowę z bankiem w trybie natychmiastowym,
• zmienić limity przeprowadzanych transakcji,
• zmienić dane adresowe,
• zmienić numer telefonu do autoryzacji zleceń.

Jednak większości z tych czynności nie możesz wykonać osobiście, przez bankowość elektroniczną. Najczęściej w tym celu musisz złożyć odpowiedni wniosek na piśmie. W wielu bankach podobnie wygląda sytuacja z wypłatą środków z konta lub zlecenie przelewu. Jako rodzic możesz zrobić to tylko w oddziale banku.

Są jednak banki, w których rodzic ma podobne prawa jak właściciel rachunku, czyli może zlecać przelewy, a nawet posiadać własną kartę płatniczą. Pamiętaj jednak, że nawet w takim przypadku są pewne ograniczenia. Przede wszystkim jako rodzic możesz pobrać z konta maksymalnie tzw. kwotę zwykłego zarządu. Nie możesz również korzystać z pieniędzy, które dziecko samodzielnie zarobiło. Nie masz również prawa do całkowitego i bezterminowego zablokowania wypłat z rachunku przez dziecko.

Jako rodzic nastolatka posiadającego konto masz nie tylko przywileje, ale również ponosisz odpowiedzialność za jego działania. Jeśli twoje dziecko zadłuży w jakiś sposób konto, to ty będziesz musiał je spłacić.

Porównanie kont dla nastolatków w wybranych bankach

Przygotowaliśmy małe porównanie kont dla nastolatków w wybranych bankach. Dane z poniższej tabeli mogą stanowić punkt wyjścia do pogłębienia tematu i dokładnej analizy dostępnych ofert, co ułatwi wybór tej najkorzystniejszej.

To tylko podstawowe porównanie. Wszystkie atrybuty oznaczone * oznaczają konieczność spełnienia określonych warunków oferty promocyjnej. Te zmieniają się dynamicznie, dlatego warto to na bieżąco aktualizować. Co do zasady oferty kont dla nastolatków w bankach w Polsce są do siebie zbliżone i różnią się detalami, w tym dodatkowymi korzyściami. Każde z nich oferuje wysoki poziom bezpieczeństwa, prosty proces otwarcia oraz dostęp do ekosystemu bankowego i bazy wiedzy.

Co się dzieje z kontem po ukończeniu przez nastolatka pełnoletności?

W chwili, gdy twoje dziecko ukończy 18. rok życia, może zdecydować się na założenie zupełnie nowego konta lub konwersję dotychczasowego rachunku na takie, dla osób pełnoletnich.

W niektórych bankach po osiągnięciu pełnoletności w dalszym ciągu można korzystać z konta dla nastolatków na starych warunkach. Jednak czasami przemiana rachunku w konto dla dorosłych będzie wiązała się z dodatkowymi opłatami, a oferta banku nie będzie już tak atrakcyjna. Wówczas możesz pomyśleć o przeniesieniu konta do innego banku, w którym otrzymacie lepsze warunki.

Pozostaje jeszcze kwestia pełnomocnictwa do konta, które jako rodzic posiadasz. W części banku z automatu tracisz wgląd w rachunek dziecka, gdy tylko skończy ono 18. rok życia. W innych nastolatek musi samodzielnie odwołać twoje pełnomocnictwo. Jeżeli wchodzisz w pełnoletność, to wcześniej dokładnie to sprawdź w regulaminie usługi lub w bezpośrednim kontakcie z pracownikiem banku na infolinii czy w stacjonarnym oddziale.

Automatyczna transformacja konta po 18. roku życia

Jak już wspomniano, po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności jego dotychczasowe konto podlega automatycznej transformacji. Zmienia status z rachunku dla osoby niepełnoletniej na pełnoprawny rachunek bankowy. Automatycznie rodzic traci do niego dostęp oraz nie może korzystać już z rodzicielskiego nadzoru. Wraz z transformacją konta mogą pojawić się dodatkowe opłaty związane z jego utrzymaniem, dlatego warto wcześniej dokładnie zapoznać się z warunkami umowy oraz opisem usługi bankowej. 

Konto dla nastolatka - podsumowanie

Założenie konta dla nastolatka, a nawet młodszego dziecka, to obecnie nic trudnego. Wystarczy jedna wizyta w banku, aby nastolatek uzyskał dostęp do własnego rachunku. Dopóki nie osiągnie pełnoletności jako jego rodzic, posiadasz pełen wgląd we wszystkie transakcje przeprowadzane na takim koncie. Dzięki temu z jednej strony masz kontrolę nad finansami swojego dziecka, a z drugiej możesz uczyć go oszczędzania i racjonalnego zarządzania własnymi pieniędzmi.