Jak oszczędzać na emeryturę? Sposoby na oszczędzanie do emerytury

Trzy filary emerytalne a dobrowolne odkładanie pieniędzy

Powszechny system emerytalny w Polsce opiera się na 3 filarach, z których trzeci - obejmujący IKE i IKZE - jest całkowicie dobrowolny i stanowi kluczowy element budowania dodatkowego kapitału na starość.

Różnice pomiędzy produktami trzeciego filaru a tradycyjnymi formami oszczędzania dotyczą głównie zasad podatkowych i dostępności kapitału:

• IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) - zwalnia z 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) przy wypłacie środków po spełnieniu warunków dotyczących wieku.
• IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) - daje prawo do corocznej ulgi podatkowej w PIT przy wpłatach, a wypłata po 65. roku życia obciążona jest jedynie 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym.
• Tradycyjne konto oszczędnościowe - nie daje żadnych ulg podatkowych w PIT, a odsetki są co miesiąc obciążane 19% podatkiem Belki.

Polskie prawo ustanawia jasną zasadę: jedna osoba fizyczna może posiadać w danym momencie maksymalnie jedno konto IKE oraz jedno konto IKZE.

Czy warto oszczędzać na emeryturę?

Jeśli masz wątpliwości, czy warto oszczędzać na emeryturę, warto spojrzeć na prognozowaną wysokość przyszłego świadczenia.

Czy będziesz w stanie za to godnie przeżyć? Czy będzie cię stać nie tyle na zasłużony odpoczynek, realizację hobby czy podróże, ile po prostu na rachunki, jedzenie i leki? Cóż, jeśli chcesz otrzymywać godną emeryturę, to już dziś musisz zacząć samodzielnie na nią oszczędzać. Tylko jak to zrobić? Jak oszczędzać pieniądze na emeryturę?

Jak samemu oszczędzać na emeryturę?

Zastanawiasz się, jak zacząć samemu oszczędzać na emeryturę? Nie ma w tym nic trudnego. Możesz rozpocząć w pełni bezpieczne oszczędzanie na emeryturę w ramach tzw. III filaru polskiego systemu emerytalnego. III filar jest nieobowiązkowy i składają się na niego takie instrumenty, jak:

• IKE,
• IKZE,
• PPK,
• PPE.

Na czym one polegają? Przyjrzymy się im bliżej, abyś mógł podjąć decyzję, jak oszczędzać do emerytury. 

Czym jest IKE?

IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne, służy do oszczędzania pieniędzy na emeryturę. Zaletą tej formy oszczędzania jest zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych, czyli podatku Belki. Z tego zwolnienia będziesz mógł skorzystać, o ile:

• nie wycofasz zgromadzonych środków przed nabyciem praw emerytalnych,
• będziesz wpłacał pieniądze na IKE przez co najmniej 5 lat lub dokonasz ponad połowy wpłat na IKE nie później niż na 5 lat przed złożeniem dyspozycji o wypłatę pieniędzy z IKE.

Oczywiście pieniądze gromadzone na IKE należą do ciebie i jeśli tylko zajdzie taka konieczność, będziesz mógł je odzyskać. Poza tym pamiętaj, że w przypadku IKE obowiązują limity. Oznacza to, że rocznie nie możesz wpłacić na takie konto więcej niż 300% prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce. Nie ma za to oficjalnego limitu minimalnego, jednak różne fundusze mogą wprowadzać swoje zasady. Dlatego, zanim przystąpisz do danego IKE, dokładnie zapoznaj się z regulaminem, aby upewnić się, czy warto korzystać z IKE.

Czym jest IKZE?

Czym jest IKZE?IKZE to z kolei Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. To również forma dobrowolnego oszczędzania na emeryturę, choć bardziej nastawiona na inwestowanie twojego kapitału. W przypadku IKZE obowiązuje maksymalny limit wpłat na poziomie 1,2-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Natomiast osoby samozatrudnione mają ten limit wyższy, zatem wynosi on 1,8-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Co ważne, na IKZE możesz wpłacać środki, gdy akurat ci to pasuje, np. co miesiąc, raz w roku, lub akurat, gdy masz dostęp do większej gotówki.

Czym jest PPK?

PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe to kolejna odpowiedź na pytanie o to, jak bezpiecznie oszczędzać na emeryturę. Program ten przeznaczony jest dla pracowników, zatrudnionych na umowy, od których pobierane są składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Czym jest PPE?

PPE to Pracownicze Plany Emerytalne, jakie może wprowadzić pracodawca dla swoich pracowników. W tym wypadku podstawowa składka opłacana jest właśnie przed pracodawcę, a jej wysokość nie może przekroczyć 7% wynagrodzenia pracownika. Jeśli pracownik chce, również może przeznaczać część swojego wynagrodzenia na PPE.

Roczne limity wpłat na prywatne konta zabezpieczenia emerytalnego

Wpłaty na IKE oraz IKZE są ograniczone corocznymi limitami ustawowymi, które są powiązane z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem w Polsce:

Ulgi podatkowe jako dodatkowe źródło budowania oszczędności

Ulga podatkowa pozwala na coroczne odliczenie dokonanych na IKZE wpłat od podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu PIT, zapewniając bezpośredni zwrot podatku z urzędu skarbowego.

Połączenie zalet obu kont pozwala zmaksymalizować efektywność długoterminowego oszczędzania. Natomiast w wyborze optymalnych produktów finansowych pomoże ci przygotowany przez nas ranking.

Warunki i wiek uprawniający do bezpodatkowej wypłaty środków

Wypłata środków z IKE bez podatku Belki jest możliwa po osiągnięciu wieku 60 lat (lub 55 lat przy nabyciu wcześniejszych uprawnień emerytalnych) oraz dokonywaniu wpłat w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych.

Jak wypłacić środki z IKEi IKZE? Wygląda to następująco:

1. Zasady wypłaty z IKE - brak 19% podatku Belki po ukończeniu 60. roku życia (lub 55. roku życia przy wcześniejszej emeryturze) oraz spełnieniu warunku dokonywania wpłat w 5 dowolnych latach lub wpłacenia ponad połowy wartości kapitału na co najmniej 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.
2. Zasady wypłaty z IKZE - wypłata po osiągnięciu 65. roku życia (oraz dokonywaniu wpłat przez minimum 5 lat) jest obciążona jednorazowym, zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10% od całości zgromadzonej kwoty.
3. Procedura wcześniejszego zwrotu - środki z IKE i IKZE można w dowolnym momencie wycofać przedwcześnie (tzw. zwrot). W przypadku IKE wiąże się to z koniecznością zapłaty 19% podatku Belki od wypracowanego zysku. W przypadku IKZE cała wycofana kwota jest dopisywana do dochodu w rocznym PIT i opodatkowana według skali podatkowej (12% lub 32%), co bywa kosztowne.

Gdzie oszczędzać na emeryturę?

Jeśli zastanawiasz się, gdzie najlepiej oszczędzać na emeryturę, to wybór masz naprawdę spory. Oczywiście w przypadku PPK i PPE sprawa jest prosta. Środki są gromadzone na koncie w instytucji, z którą współpracuje twój pracodawca. Możesz za to wybrać IKE czy IKZE według własnego uznania. Porównanie poszczególnych funduszy bez trudu znajdziesz w internecie. Podobnie jest z lokatą bankową oraz kontem oszczędnościowym, które możesz założyć w dowolnym banku. 

Gdzie najlepiej założyć konto emerytalne w banku?

Gdzie założyć IKElub IKZE? Konta emerytalne IKE i IKZE można prowadzić w bankach (jako lokaty i rachunki oszczędnościowe), domach maklerskich (akcje, obligacje, ETF-y) oraz towarzystwach funduszy inwestycyjnych (TFI).

Proces zakładania rachunku IKE lub IKZE przez internet w banku jest intuicyjny:

1. Zaloguj się do swojej bankowości elektronicznej lub aplikacji mobilnej.
2. Przejdź do sekcji „Inwestycje i Oszczędności” i wybierz wniosek o IKE lub IKZE.
3. Wybierz wariant rachunku (np. bezpieczny depozyt, fundusze inwestycyjne lub rachunek maklerski).
4. Potwierdź zgody i podpisz umowę kodem autoryzacyjnym SMS.

Równolegle na rynku funkcjonują hybrydowe produkty ochronno-oszczędnościowe, takie jak ubezpieczenie „EMERYTURA BEZ OBAW”. Wymaga ono minimalnego czasu trwania umowy wynoszącego co najmniej 10 lat i opiera się na konserwatywnym lub zrównoważonym profilu inwestycyjnym. Z kolei lokaty emerytalne i tradycyjne rachunki bankowe oferują mniejszą elastyczność w budowaniu długoterminowej stopy zwrotu.

Jak oceniać oferty bankowe i rankingi kont emerytalnych

Prowadzony przez nasz portal obiektywny ranking kont emerytalnych pozwala porównać poziom opłat za prowadzenie rachunku emerytalnego, prowizje od transakcji oraz elastyczność i wybór instrumentów inwestycyjnych.

Wybierając oferty bankowe, należy zweryfikować trzy kluczowe czynniki:

• Koszty prowadzenia rachunku - wiele banków i biur maklerskich prowadzi IKE/IKZE za 0 zł.
• Opłaty za zarządzanie lub transakcyjne - prowizje za zakup funduszy lub opłaty od zakupów akcji i ETF-ów.
• Koszty wypłaty transferowej - opłaty naliczane w przypadku przeniesienia konta do innej instytucji przed upływem 12 miesięcy od zawarcia umowy.

Niezależne zestawienia na portalu Kontomaniak® pozwalają błyskawicznie przefiltrować oferty pod kątem atrakcyjności danej oferty czy ukrytych kosztów.

Kalkulatory emerytalne jako narzędzie w planowaniu finansowym

Kalkulatory emerytalne pozwalają symulować końcową wartość kapitału przy uwzględnieniu regularnych wpłat oraz zjawiska procentu składanego.

Planowanie przyszłości finansowej staje się o wiele prostsze przy wykorzystaniu odpowiednich narzędzi analitycznych. Cyfrowy kalkulator lokat i kalkulator emerytalny pokazują w praktyce magię mechanizmu kapitalizacji odsetek.

Regularność wpłat połączona z długim horyzontem czasowym sprawia, że odsetki wypracowane w pierwszych latach w kolejnych okresach same zaczynają pracować na kolejny zysk. Odpowiednie oprocentowanie przy 20-30 latach oszczędzania sprawia, że wypracowany zysk z odsetek może przewyższyć sumę wpłaconego kapitału. Zachęcamy do bezpłatnego testowania kalkulatorów na stronie Kontomaniak® bez konieczności podawania jakichkolwiek danych osobowych.

Systematyczne oszczędzanie na jesień życia krok po kroku

Systematyczne odkładanie nawet niewielkich kwot od najmłodszych lat pozwala zbudować stabilną poduszkę finansową, chroniącą standard życia przed drastycznym spadkiem stopy zastąpienia.

Jeśli zależy ci na oszczędzaniu na emeryturę, to masz całkiem sporo możliwości. Przede wszystkim warto uświadomić sobie, że oszczędzanie pieniędzy na emeryturę należy rozpocząć jak najwcześniej. Dzięki temu będziesz w stanie zgromadzić całkiem spory kapitał, który pozwoli ci na godną przyszłość. Dlatego nie czekaj na moment, kiedy zaczniesz więcej zarabiać, tylko już dziś zastanów się, jak oszczędzać pieniądze przy małych zarobkach. Po pierwsze nawet niewielkie kwoty, gdy będziesz je odkładał przez wystarczająco długi czas, zsumują się do większych oszczędności. Po drugie, gdy z czasem będziesz zarabiać więcej i będziesz w stanie oszczędzać większe sumy, będziesz miał wypracowany nawyk odkładania. Dlatego to takie ważne? Ponieważ często najtrudniej jest zrobić ten pierwszy krok. I nie inaczej jest z systematycznym oszczędzaniem na emeryturę.

Oto 5 sprawdzonych sposobów na odkładanie na emeryturę i oszczędzanie pieniędzy:

1. Optymalizacja wydatków i automatyzacja - ustawienie stałego zlecenia przelewu w dniu wypłaty wynagrodzenia (zasada „płać najpierw sobie”).
2. Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) - dobrowolny, trójstronny model współfinansowany przez pracownika (min. 2%), pracodawcę (min. 1,5%) oraz państwo (wpłata powitalna 250 zł i coroczne dopłaty 240 zł). Wpłaty na PPK stanowią bezpośrednie prywatne oszczędności podlegające dziedziczeniu.
3. Wykorzystanie kont IKE i IKZE - maksymalizacja prywatnych limitów i czerpanie korzyści podatkowych.
4. Obligacje Skarbowe- bezpieczne instrumenty, w tym obligacje detaliczne indeksowane inflacją.
5. Lokaty bankowe i konta oszczędnościowe - produkty krótkoterminowe o oprocentowaniu sięgającym około 4%, idealne do budowania poduszki płynnościowej.

Osoby rozpoczynające oszczędzanie po 40. roku życia muszą wykazać się większą dyscypliną i wyższą kwotą corocznych wpłat, aby skompensować krótszy czas działania procentu składanego. W długim horyzoncie czasowym (10+ lat) rozważyć można także dochód pasywny z nieruchomości fizycznych lub instrumentów dywidendowych.

Analizując wielkość oszczędności, warto wziąć pod uwagę dane GUS z 2024 roku dotyczące średniego dalszego trwania życia po przejściu na emeryturę. Dla kobiet wynosi ono średnio 264,2 miesiące (ponad 22 lata), natomiast dla mężczyzn 218,9 miesięcy (ponad 18 lat). Tę liczbę miesięcy trzeba będzie sfinansować ze zgromadzonych oszczędności.

Jak wybrać formę oszczędzania dopasowaną do wieku i celów?

Dopasowanie instrumentu finansowego do wieku i horyzontu czasowego pozwala minimalizować ryzyko inwestycyjne w miarę zbliżania się do wieku emerytalnego.

Świadome inwestowanie długoterminowe wymaga ustrukturyzowania portfela. Oto optymalny horyzont inwestycyjny dla poszczególnych klas aktywów:

Kluczowa jest tutaj dywersyfikacja portfela, czyli podział środków między bezpieczne obligacje a bardziej dynamiczne aktywa redukuje ogólny poziom ryzyka.

Jak chronić zgromadzony kapitał przed inflacją?

Skuteczna ochrona realnej wartości oszczędności przed inflacją wymaga wybierania instrumentów o stopie zwrotu wyższej niż wskaźnik wzrostu cen towarów i usług.

Trzymanie oszczędności na nieoprocentowanym rachunku osobistym powoduje bezpowrotną utratę ich siły nabywczej. Przykładowo, przy skumulowanej inflacji sięgającej kilkudziesięciu procent w skali dekady, nominalne 100 000 zł na zwykłym koncie straci realnie niemal połowę swojej wartości nabywczej.

Najskuteczniejszym narzędziem chroniącym oszczędności przed tym zjawiskiem są detaliczne obligacje skarbowe indeksowane inflacją (np. 4-letnie COI lub 10-letnie EDO). W pierwszym roku oferują one stałe, atrakcyjne oprocentowanie, a w kolejnych latach marżę powiększoną o oficjalny wskaźnik inflacji podawany przez GUS.

Ile oszczędzać na emeryturę?

Zastanawiasz się, ile trzeba oszczędzać na emeryturę, aby miało to faktycznie przełożenie na kwotę, jaką w przyszłości będziesz mieć do swojej dyspozycji? Pamiętaj, że w dużej mierze liczy się okres oszczędzania i systematyczność w tej kwestii. Zatem zacznij oszczędzać jak najwcześniej, aby na emeryturze nie zastanawiać się, jak oszczędzać na jedzeniu.

Poza tym, przy dysponowaniu budżetem domowym warto zastosować metodę 6 słoików. Jej autorem jest Harv Eker, który wskazał, jaką część naszych dochodów powinniśmy przeznaczyć na poszczególne wydatki. I tak:

Oczywiście może się zdarzyć, że twoje opłaty stałe pochłaniają więcej niż 55% dochodu. Dzieje się tak, zwłaszcza gdy masz do spłaty kredyt. Warto jednak zadbać o proporcjonalne odkładanie pieniędzy z myślą o różnym ich przeznaczeniu. Dzięki temu, co miesiąc starczy ci środków na przyjemności, a dodatkowo odłożysz pieniądze na większe wydatki i na swoją przyszłość.

Podsumowanie: Emerytura – jak oszczędzać?

Jeśli zastanawiasz się, jak oszczędzać pieniądze na emeryturę, to mamy dla ciebie prostą odpowiedź. Warto zacząć oszczędzanie jak najszybciej. Do tego liczy się systematyczność. Poza tym warto w tym celu wykorzystać takie narzędzia jak PPK, IKE czy IKZE. A jeśli masz taką możliwość, odkładaj także pieniądze na koncie oszczędnościowym, lokatach bankowych lub zdecyduj się na inwestowanie. Dzięki temu, że dziś nieco zaciśniesz pasa, znajdziesz się lepszej sytuacji finansowej na emeryturze.

Anna Błażejewska-Płachecka Zobacz artykuły autora

Data publikacji: 14.02.2024

Aktualizacja: 17.08.2026