Oświadczenie o poddaniu się egzekucji (art. 777 KPC) - co podpisujesz przy kredycie hipotecznym?

Czym jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji przy kredycie hipotecznym?

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji to jednostronna oświadczenie woli dłużnika sporządzane w formie aktu notarialnego. Jest to dobrowolne poddanie się egzekucji, co oznacza, że podpisując je, kredytobiorca dobrowolnie zgadza się, że w razie niewywiązania się z umowy, bank będzie mógł prowadzić egzekucję z jego majątku bez konieczności przeprowadzania pełnego procesu sądowego.

Warto wiedzieć, że potocznie mówi się o nim „trzy siódemki”, ponieważ jego podstawę prawną stanowi art. 777 KPC.

Dokument ten, po nadaniu mu klauzuli wykonalności, staje się tytułem egzekucyjnym, a następnie tytułem wykonawczym, czyli ma rangę równą prawomocnemu wyrokowi sądu.

Dlaczego banki wymagają zabezpieczenia w trybie art. 777 KPC?

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji to dla banku to standardowe zabezpieczenie wierzytelności przy udzielaniu kredytu hipotecznego. Instytucja finansowa udziela wysokiego finansowania na wiele lat, dlatego musi zabezpieczyć możliwość odzyskania pieniędzy w razie braku spłaty.

Oświadczenie to jeden z dokumentów do kredytu hipotecznego, który:

• wzmacnia zabezpieczenie kredytu,
• daje bankowi szybką ścieżkę dochodzenia roszczeń,
• stanowi dodatkowe zabezpieczenie osobiste (odpowiedzialność całym majątkiem).

Z tego względu konieczność podpisania oświadczenia o poddaniu się egzekucji najczęściej towarzyszy kredytom hipotecznym. W ten sposób hipoteka zabezpiecza nieruchomość, a oświadczenie z art. 777 KPC pozwala prowadzić egzekucję także z innych składników majątku.

W jaki sposób oświadczenie przyspiesza egzekucję komorniczą?

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji znacząco przyśpiesza egzekucję komorniczą w przypadku niewywiązywania się kredytobiorcy ze swojego zobowiązania. Jak to wygląda w praktyce?

Standardowa ścieżka:

1. Bank składa pozew.
2. Toczy się proces sądowy.
3. Zapada wyrok.
4. Dopiero potem możliwa jest egzekucja komornicza.

W rezultacie wszystko to może trwać miesiącami, a nawet latami.

Ścieżka z art. 777 KPC:

1. Bank wypowiada umowę (brak spłaty).
2. Składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.
3. Po jej uzyskaniu kieruje sprawę do komornika.

W tym przypadku sąd nie wydaje wyroku. Nadaje jedynie klauzulę wykonalności, czyli formalną „pieczątkę”. Po jej nadaniu akt notarialny staje się tytułem wykonawczym, który pozwala wszcząć postępowanie egzekucyjne.

To swoisty surogat orzeczenia sądowego, a egzekucja odbywa się bez procesu.

Co musi zawierać treść aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji?

Akt notarialny o poddaniu się egzekucji pod rygorem nieważności musi zawierać:

• wskazanie stosunku prawnego (np. umowa kredytowa),
• określenie maksymalnej kwoty egzekucji,
• wskazanie terminu wystąpienia o klauzulę wykonalności,
• opis zdarzenia uprawniającego do wszczęcia egzekucji (np. wypowiedzenie umowy),
• zobowiązanie do zapłaty określonej sumy pieniężnej.

W praktyce przepisy art. 777 § 1 KPC przewidują dwa różne warianty poddania się egzekucji.

• Art. 777 § 1 pkt. 4 KPC dotyczy sytuacji, w której dłużnik poddaje się egzekucji co do ściśle określonej, konkretnej sumy pieniężnej. Kwota jest z góry znana i niezmienna. To rozwiązanie sprawdza się to np. przy jednorazowych zobowiązaniach.
• Art. 777 § 1 pkt. 5 KPC pozwala natomiast określić tzw. kwotę maksymalną, do której wierzyciel może prowadzić egzekucję. Obejmuje ona nie tylko kapitał, ale również odsetki, prowizje i inne koszty wynikające z umowy.

Przy kredytach hipotecznych stosuje się najczęściej właśnie pkt. 5, ponieważ zobowiązanie ma charakter długoterminowy, a ostateczna wysokość zadłużenia (np. po wypowiedzeniu umowy) może być wyższa niż pierwotna kwota kredytu.

Forma aktu notarialnego w przypadku oświadczenia o poddaniu się egzekucji jest obowiązkowa. Jej brak oznacza nieważność dokumentu, a co za tym idzie – wstrzymanie egzekucji, przynajmniej do czasu procesu w sądzie.

Jak wygląda procedura nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu?

Gdy kredytobiorca nie spłaca zobowiązania, procedura nadania wykonalności aktowi notarialnemu wygląda następująco:

1. Wierzyciel składa do sądu rejonowego wniosek o nadanie klauzuli.
2. Dołącza wypis aktu notarialnego.
3. Sąd w tzw. postępowaniu klauzulowym bada wyłącznie wymogi formalne (nie zasadność długu).

Zakres kontroli sądu jest ograniczony (tzw. ograniczona kognicja). Jeśli dokument spełnia wymogi, następuje nadanie klauzuli wykonalności, często w terminie 3 dni.

Od tej chwili akt notarialny staje się tytułem wykonawczym, a komornik może prowadzić egzekucję.

Jak dłużnik może się bronić przed egzekucją z art. 777 KPC?

Przede wszystkim ewentualna obrona następuje dopiero na etapie egzekucji. Wszystko dlatego, że sąd w postępowaniu klauzulowym nie bada długu pod względem merytorycznym.

Podstawowym środkiem obrony przed egzekucją jest powództwo przeciwegzekucyjne (opozycyjne) o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.

Dłużnik może wykazać np., że:

• dług został spłacony,
• roszczenie jest przedawnione,
• bank błędnie naliczył kwotę.

Możliwe jest również złożenie zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli.

Ile kosztuje sporządzenie oświadczenia o poddaniu się egzekucji?

Koszt sporządzenia oświadczenia ponosi zazwyczaj kredytobiorca.

Na koszt składa się:

• taksa notarialna (zależna od wartości przedmiotu czynności),
• koszt wypisu aktu notarialnego,
• podatek VAT.

Wysokość taksy określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, ale w praktyce podlega negocjacjom z notariuszem.

Podsumowanie: Czym jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

Oświadczenie z art. 777 KPC (tzw. trzy siódemki) to standardowe zabezpieczenie przy kredycie hipotecznym. Stanowi tytuł egzekucyjny, który po nadaniu klauzuli wykonalności umożliwia bankowi szybkie wszczęcie egzekucji bez długiego procesu sądowego. Choć dokument wzmacnia pozycję banku, dłużnik nie jest pozbawiony ochrony. Może wnieść powództwo przeciwegzekucyjne i kwestionować zasadność roszczenia. Jeśli będzie to zasadne, to może dojść do bezskuteczności egzekucji.

Anna Błażejewska-PłacheckaZobacz artykuły autora

Data dodania: 17.03.2026