Włamanie na konto bankowe – co robić i kto odda pieniądze?

Co zrobić po włamaniu na konto bankowe?

W przypadku włamania na konto bankowe należy natychmiast skontaktować się z infolinią banku w celu zgłoszenia incydentu i zablokowania dostępu do rachunku, a także posiadanych w nim instrumentów płatniczych. Pilny kontakt z bankiem pozwoli ograniczyć negatywne skutki cyberprzestępstwa. Niezwłocznie po tym należy zgłosić sprawę na policję oraz uzyskać numer sprawy lub protokół zgłoszenia. Możesz zrobić to pod numerem alarmowym (112). Po tym etapie warto zmienić dane uwierzytelniające na wszystkich użytkowanych urządzeniach, w tym: smartfonie, tablecie czy komputerze.

Choć w trakcie włamania na konto bankowe trudno o zachowanie spokoju, to jednak niezbędne jest zabezpieczenie ewentualnych dowodów, w tym: zrzutów ekranów, wiadomości od cyberprzestępców czy wyciągów z konta osobistego lub firmowego. Ułatwi to późniejsze dochodzenie swoich praw.

Wybierając rachunek, dokładnie zapoznaj się z jego specyfiką oraz zabezpieczeniami stosowanymi przez dany bank. Obecnie wszystkie instytucje finansowe w Polsce muszą spełniać rygorystyczne normy w tym zakresie, a szeroki wybór dostępnych produktów bankowych znajdziesz w naszym rankingu kont osobistych.

Jak dochodzi do kradzieży pieniędzy z konta bankowego?

Cyberprzestępcy tylko czekają na chwilę naszej nieuwagi, aby zyskać dostęp do rachunku bankowego, co umożliwia im kradzież pieniędzy z konta. Obecnie realnym zagrożeniem są takie metody oszustw jak m.in.:

• phishing - podszywanie się pod zaufaną instytucją, np. bank, oraz wysyłanie fałszywych wiadomości z prośbą o podanie danych do logowania do rachunku[,
• skimming - odczytywanie danych z karty płatniczej w celu ich skopiowania w bankomatach lub terminalach płatniczych,
• vishing - phising w wersji głosowej, gdy oszust podaje się za pracownika zaufanej instytucji i próbuje wyłudzić dane do logowania,
• pharming - technika polegająca na zmianie adresów DSM i wykorzystywaniu złośliwego oprogramowania, w efekcie ofiara trafia na fałszywą stronę i tam wpisuje dane do logowania,
• malware - złośliwe oprogramowanie instalowane na urządzeniu ofiary, które za pomocą keyloggerów rejestruje naciśnięcia klawiszy oraz przejmuje dane logowania,
• quishing - odmiana phishingu polegająca na korzystaniu z kodów QR zamiast tradycyjnych linków i wiadomości,
• przejmowanie kont w mediach społecznościowych - przejmowanie konta ofiary i wysyłanie wiadomości z prośbą o przelew do jej kontaktów,
• oszustwa na BLIK - oszustwo polega na podszywanie się pod znajomych i członków rodziny oraz wysyłanie prośby o szybki przelew BLIK,

Kolejnym istotnym zagrożeniem jest SIM‑swap fraud, czyli kradzież tożsamości polegająca na przeniesieniu numeru telefonu ofiary na kartę SIM, do której dostęp na cyberprzestępca. W konsekwencji to oszust ma dostęp do wiadomości wysyłanych przez bank i może potwierdzać różnego rodzaju transakcje. Metody przestępców ewoluują z roku na rok i bazują na socjotechnikach, w tym wzbudzaniu zaufania, silnych emocji czy wywieraniu presji czasu. Podczas korzystania z bankowości mobilnej lub elektronicznej zawsze należy zachować szczególne środki ostrożności.

Jaka jest odpowiedzialność banku za nieautoryzowane transakcje?

Zgodnie z prawem bank ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowane transakcje. Regulują to Ustawa o usługach płatniczych oraz unijna Dyrektyra PSD2. Zgodnie z tymi dokumentami bank ma obowiązek zwrócić niezwłocznie pieniądze z nieautoryzowanej transakcji płatniczej, jednak nie później niż do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu lub stwierdzeniu takiej transakcji. To tzw. zasada D+1. Wyjątek od tej reguły stanowi tylko uzasadnione i udokumentowane podejrzenie banku, że to klient celowo dopuścił się oszustwa.

Przepisy jasno wskazują na to, że ciężar dowodu spoczywa na banku i to on musi udowodnić, że dany instrument płatniczy został wykorzystany z wiedzą klienta i podlegał autoryzacji. W ten sposób przepisy chronią klientów banków. Na kradzież pieniędzy z konta bankowego najbardziej narażone są osoby słabiej rozwinięte technologicznie oraz starsze. W związku z tym dokładnie sprawdzaj różne parametry, wybierając konto bankowe seniora. To powinno być przede wszystkim bezpieczne i proste w obsłudze.

Jak wygląda procedura reklamacji i zwrotu środków?

Reklamacja w banku może być złożona pisemnie lub elektronicznie w bankowości internetowej, lub za pomocą formularza dostępnego na stronie banku. Powinna zawierać:

• dane osobowe klienta,
• numer rachunku bankowego,
• szczegółowy opis sytuacji,
• zaakcentowane żądanie zwrotu środków,
• dowody potwierdzające zasadność zgłoszenia reklamacyjnego.

Zgodnie z zasadą D-1 bank musi błyskawicznie działać, a zwrot pieniędzy powinien nastąpić najpóźniej do końca kolejnego dnia. Otrzymanie środków nie oznacza jednak zamknięcia sprawy. Kompleksowe rozpoznanie reklamacji może potrwać nawet do kilku tygodni (zazwyczaj 15-30 dni) i zależy to od polityki banku liczby obsługiwanych zgłoszeń. Jeżeli bank w procesie tym udowodni winę klienta, np. celowe wyłudzenie środków, to może zarządzić zwrot środków.

Aby ograniczyć ryzyko wydłużania się całego procesu, warto odpowiednio zabezpieczać się przed utratą oszczędności życia z konta. Rezygnuj z wszelkich podejrzanych aktywności, w tym zakupów w niepewnych sklepach online. Dodatkowo klienci banku mogą skorzystać z procedury chargeback, czyli obciążenia zwrotnego. Dzięki temu można odzyskać pieniądze za nieprawidłowo zrealizowaną transakcję, np. gdy towar nie dotarł, jest niezgodny z opisem, lub doszło do oszustwa.

Kiedy bank może odmówić zwrotu pieniędzy?

Bank może odmówić zwrotu pieniędzy utraconych z tytułu nieautoryzowanej transakcji, jeżeli stwierdzi:

• rażące niedbalstwo,
• umyślne działanie klienta,
• zbyt późnego zgłoszenia (po upływie 13 miesięcy od zdarzenia).

Za rażące niedbalstwo uznawane są m.in.: zapisanie kodu PIN na karcie, w portfelu lub przy komputerze, ujawnianie haseł i danych osobom trzecim czy niedostateczne zabezpieczenie danych logowania. Umyślne działanie klienta określa się wtedy, gdy ten świadomie dopuszcza się przestępstwa lub próbuje fałszywie uzyskać zwrot i w takiej sytuacji bank powinien zgłosić to na policję. Dokonanie zgłoszenia w terminie powyżej 13. miesięcy od zdarzenia zwalnia bank z odpowiedzialności i może nastąpić odmowa zwrotu środków.

Co robić, gdy bank odrzuci reklamację?

Jeżeli bank odrzuci reklamację klienta, to ten powinien przejść przez ścieżkę odwoławczą. Kolejne jej kroki to:

1. Odwołanie od decyzji banku ze wskazaniem swoich argumentów, przedstawieniem dodatkowych dowodów lub uzasadnieniem, dlaczego bank nie ma racji.
2. Złożenie wniosku o interwencję do Rzecznika Finansowego (RzF).
3. Skorzystanie z Bankowego Arbitra Konsumenckiego przy Związku Banków Polskich, który poprowadzi postępowanie arbitrażowe.
4. Złożenie skargi na nadużycia i nieuczciwe praktyki rynkowe banku do UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
5. Wejście na drogę sądową poprzez złożenie pozwu sądowego, przy czym warto skonsultować to z radcą prawnym lub renomowanym adwokatem.

Każdy przypadek ocenia się indywidualnie. Ostatnie lata potwierdzają jednak, że orzecznictwo sądowe często przyznaje racje klientom, a nie bankom.

Jak jest kwalifikowana prawnie kradzież z konta bankowego?

Kradzież z konta bankowego klasyfikowana jest jako kradzież z włamaniem zgodnie z art. 279 Kodeksu Karnego. Jest to przestępstwo ścigane z urzędu. Jednocześnie sprawca ponosi odpowiedzialność karną, a bank odpowiedzialność cywilną zgodnie z Kodeksem Cywilnym. Cyberprzestępca dokonujący włamania na konto bankowe innej osoby podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Jak zabezpieczyć rachunek bankowy przed cyberatakiem?

Zabezpieczając rachunek bankowy przed cyberatakiem, warto postawić przede wszystkim na uważność oraz stosowanie sprawdzonych praktyk, w tym:

• ustawienie silnego hasła,
• stosowanie weryfikacji dwuetapowej (2FA),
• unikanie korzystania z bankowości mobilnej i internetowej w publicznych Wi-Fi,
• regularna aktualizacja oprogramowania na smartfonie, tablecie i komputerze,
• korzystanie z renomowanych programów antywirusowych,
• ustawianie limitów transakcyjnych,
• stosowanie kodów autoryzacyjnych,
• ostrożne korzystanie z płatności BLIK,
• dokładne sprawdzanie terminalu płatniczego i bankomatu,
• rezygnacja ze sklepów online z lukami w zabezpieczeniach,
• rezygnacja z instalowania aplikacji typu AnyDesk na polecenie fałszywych konsultantów.

Wszelkie podejrzenia przestępstw online należy zgłaszać bezpośrednio do banku, na policję oraz do CERT Polska.

Źródła:

• https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/najpopularniejsze-oszustwo-internetowe--phishing
• https://www.zbp.pl/dla-klientow/arbiter-bankowy
• https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/quishing---oszustwo-z-wykorzystaniem-kodow-qr
• https://uokik.gov.pl/nieautoryzowane-transakcje-kolejne-wszczecia