IKE i IKZE to formy indywidualnych kont emerytalnych w Polsce, które pozwalają na generowanie dodatkowych oszczędności na przyszłość. Obie jednak nieco się różnią, m.in. pod względem podatków czy limitów. W tym artykule wzięliśmy pod lupę IKE i IKZE. Sprawdź, co bardziej się opłaca i dla kogo, aby podjąć świadomą decyzję.
Jakie różnice podatkowe decydują o wyborze między IKE a IKZE?
W przypadku IKE i IKZE występują wyraźne różnice podatkowe, z którymi powinna zapoznać się każda osoba myśląca o lokowaniu środków na dowolnym z tych kont.
Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) to produkt, w ramach którego nie ma dostępu do ulgi podatkowej już teraz. Ta jednak gwarantowana jest przy wypłacie środków po jednoczesnym spełnieniu obu poniższych warunków:
- ukończenie 60. roku życia (lub 55. roku życia i nabycia uprawnień emerytalnych),
- dokonanie wpłat na IKE w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych lub wpłacenia ponad połowy tych środków w ciągu 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.
| Produkt | Korzyść podatkowa przy wpłacie | Podatek przy wypłacie | Moment korzyści |
|---|---|---|---|
| IKE | Brak dostępu do ulgi podatkowej | Zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych, czyli podatku Belki w wysokości 19%, po spełnieniu warunków | Przy wypłacie środków |
| IKZE | Odliczenie wpłat od podstawy opodatkowania przy PIT | Podatek ryczałtowy 10% nawet przy wypłacie po 65. roku życia | Przy dokonywaniu wpłat |
Decycując się na wybór jednego z tych produktów, koniecznie sprawdź wcześniej nasz ranking IKE i IKZE.
Kiedy ulga w PIT czyni IKZE bardziej opłacalnym od IKE?
Wiesz już, czy IKE i IKZE można odliczyć od podatku. Warto zastanowić się, kiedy ulga PIT (Personal Income Tax) sprawia, że IKZE jest bardziej opłacalne od IKE w ramach oszczędzania na emeryturę.
| Próg podatkowy | Stawka | Skala korzyści | Sposób wykorzystania | Maksymalna oszczędność |
|---|---|---|---|---|
| Drugi próg podatkowy | 32% | Bardzo wysoka opłacalność IKZE | Optymalizacja kosztów podatkowych i reinwestowanie uzyskanych oszczędności | Do 3600 złotych rocznie przy maksymalnym limicie wpłat |
| Pierwszy próg podatkowy | 12% | Mniejsze korzyści ze względu na podatek ryczałtowy 10% w przyszłości | Otrzymanie gotówki od ręki i jej reinwestowanie, dające matematyczną przewagę IKZE nad IKE | — |
Pamiętaj jednak, aby wybierać względnie bezpieczne inwestycje nadwyżek gotówki.
Jakie limity wpłat obowiązują oszczędzających w bieżącym roku?
Zarówno w przypadku IKE, jak i IKZE obowiązują roczne limity wpłat. Pod koniec 2025 roku w Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ustanawiające oficjalne limity wpłat na konta i programy emerytalne (IKE, IKZE) na 2026 rok i wynoszą one:
- limit roczny IKE: 28 260 zł,
- limit roczny IKZE przy umowie o pracę: 11 304 zł,
- limit roczny IKZE przy nierolniczej działalności gospodarczej: 16 956 zł.
Powyższe limity w ramach oszczędzania na emeryturę można wykorzystać tylko do końca grudnia 2026 roku. Te niewykorzystane przepadają. Limit IKE jest trzykrotnie wyższy od limitu IKZE dla osób, które na co dzień pracują na etacie.
Dlaczego IKZE jest atrakcyjnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców?
Okazuje się, że IKZE może być atrakcyjnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, w tym osób samozatrudnionych. Jest to związane z wyższym limitem wpłat niż w przypadku tradycyjnego etatu. W 2026 roku wynosi on 16 956 zł. Daje to wymierne korzyści bez względu na formę opodatkowania, ponieważ:
- przy skali podatkowej (12% lub 32%) zmniejsza się dochód w ramach optymalizacji podatkowej i ostatecznie płaci mniej na rzecz Urzędu Skarbowego,
- przy podatku liniowym (19%) wpłaty na IKZE odlicza się od dochodu i także zmniejsza podstawę opodatkowania,
- na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych również można odliczyć wpłaty na IKZE, co jest dodatkowym bonusem.
Wpłaty na IKZE przedsiębiorca może traktować jako tarczę podatkową. W ten sposób obniża wysokość podatku w danym roku, dzięki czemu poprawia płynność finansową firmy oraz generuje realne oszczędności, które z powodzeniem można przeznaczyć na inny typ inwestycji.
W co można inwestować środki na kontach emerytalnych?
W przypadku IKE i IKZE istnieją różne formy prowadzenia kont, co przekłada się na ich potencjał inwestycyjny. Na ten moment możliwe jest m.in.:
- prowadzenie rachunku maklerskiego,
- inwestowanie w fundusze inwestycyjne,
- kupowanie obligacji skarbowych (IKE obligacje),
- samodzielne inwestowanie w akcje i ETF (Exchange Traded Funds).
W praktyce bowiem IKE i IKZE stanowią tylko opakowania prawne dla różnych produktów finansowych i inwestycyjnych, co umożliwia obrót różnymi instrumentami finansowymi, a także dywersyfikację portfela w długim horyzoncie inwestycyjnym.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby wypłacić pieniądze bez podatku?
Warunki preferencyjnej wypłaty środków z IKE i IKZE różnią się wymaganym wiekiem, dodatkowymi wymaganiami oraz sposobem opodatkowania.
| Produkt | Wiek wypłaty | Dodatkowy warunek | Opodatkowanie |
|---|---|---|---|
| IKE | 60 lat lub 55 lat po nabyciu uprawnień emerytalnych | Spełnienie wymagań dotyczących okresu wpłat na IKE | Brak podatku Belki w wysokości 19% |
| IKZE | 65 lat | — | Brak podatku 19%, ale obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku w wysokości 10% |
Warto rozważyć plusy i minusy obu wariantów. Sprawdź też, jak wypłacić środki z IKE.
Ile kosztuje wcześniejsza wypłata środków z IKE lub IKZE?
Wcześniejsza wypłata środków z IKE i IKZE wywołuje odmienne skutki podatkowe oraz różni się pod względem możliwości częściowego zwrotu i konieczności likwidacji konta.
| Produkt | Opodatkowanie | Częściowa wypłata | Likwidacja konta | Dodatkowe konsekwencje |
|---|---|---|---|---|
| IKE | Podatek Belki od zysków kapitałowych w wysokości 19% | Możliwa | Niewymagana | Pozostałe środki mogą nadal pozostawać na IKE |
| IKZE | Cała wypłacona kwota doliczana do dochodu i opodatkowana według skali 12% lub 32%, bez zastosowania podatku ryczałtowego 10% | Niemożliwa | Wymagana | Utrata wcześniejszych ulg podatkowych i ryzyko wejścia na II próg podatkowy |
Czy środki zgromadzone w III filarze podlegają dziedziczeniu?
Środki zgromadzone w III filarze traktowane są jako prywatne i podlegają dziedziczeniu środków zgodnie z obowiązującymi przepisami, wchodząc w skład masy spadkowej. Ponadto są zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Osoba dziedzicząca (uposażona) pieniądze z IKZE ma obowiązek zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego. Jeżeli jednak dokona transferu środków na własne konto IKZE, to unika tego opodatkowania.
Jak łączenie obu kont wpływa na budowanie kapitału emerytalnego?
Jedną z polecanych strategii oszczędzania na emeryturę jest łączenie kont IKE i IKZE. Wówczas korzyści obu produktów wzajemnie się uzupełniają. Ponadto optymalizowane jest ewentualne ryzyko inwestycyjne.
- Jednoczesne posiadanie IKE i IKZE oraz wpłacanie na oba konta środków zgodnie z limitem 1+1.
- Wpłacanie zwrotu podatkowego z IKZE na IKE, aby wykorzystać procent składany i powiększać realne oszczędności.
- Transferowanie pieniędzy z PPE (Pracownicze Programy Emerytalne) na IKE, dzięki czemu zasilenie konta może przekroczyć roczny limit wskazany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz wspierać stabilny wzrost kapitału emerytalnego.
Komentarze i opinie użytkowników