Opłata przygotowawcza - czym jest i czy podlega zwrotowi?

Opłata przygotowawcza – co to jest?

Zaciągnięcie kredytu w banku wiąże się z koniecznością spłaty zarówno kapitału, jak i kosztów dodatkowych w postaci prowizji, odsetek, opłaty przygotowawczej czy też ubezpieczenia. Nie każdy jest świadomy skali dodatkowych zobowiązań, dlatego przed zaciągnięciem kredytu należy dokładnie zapoznać się z tabelą opłat i skalkulować opłacalność danego produktu bankowego. W dalszej części artykułu odpowiemy na pytanie, co to jest opłata przygotowawcza i co warto o niej wiedzieć.

To dodatkowa opłata naliczana przez bank za czas i pracę wykonaną przy przygotowaniu umowy, rozpatrzeniu wniosku kredytowego czy też dokonaniu oceny zdolności kredytowej. Obecnie banki mają dowolność w ustalaniu wysokości tej opłaty, dlatego będzie się ona różnić w poszczególnych instytucjach finansowych. Warto to wcześniej sprawdzić. Nie każdy bank nalicza tego typu opłatę. Jeżeli instytucja finansowa się na to decyduje, to powinna w czytelny sposób poinformować o tym klienta oraz zawrzeć ten koszt w ofercie, aby nie było niedomówień i nie doszło do celowego wprowadzenia w błąd potencjalnego kredytobiorcy.

Co do zasady opłata przygotowawcza to koszt jednorazowy, który naliczany jest niezależnie od tego, czy kredyt zostanie finalnie przyznany, czy też wnioskodawcę spotka odmowa. Proces weryfikacji zdolności kredytowej i oceny wniosku pochłania czas, za który bank pobiera wynagrodzenie. Tego typu opłata obejmuje zarówno podstawowe kredyty konsumenckie, jak i kredyty hipoteczne zaciągane na zdecydowanie wyższe kwoty.

Ile wynosi opłata przygotowawcza?

W zależności od polityki banku opłata przygotowawcza może być pobierana ryczałtowo (z góry ustalona kwota, np. kilkaset złotych) lub w postaci procenta od kwoty wnioskowanego kredytu, przy czym może to być nawet do kilkunastu procent. Najmniej korzystne zasady w tym zakresie obowiązują w instytucjach parabankowych.

Z perspektywy kredytobiorcy warto wiedzieć, że wysokość opłaty przygotowawczej kredytu można negocjować. Warto spróbować, ponieważ w ten sposób można znacznie ograniczyć ponoszone wydatki i wygenerować realne oszczędności finansowe. Warto też znaleźć różnice pomiędzy opłatą przygotowawczą a prowizją, czyli rzeczywistym zarobkiem banku. Ta druga również może podlegać negocjacji i wspólnie z odsetkami stanowi ważną część składową spłacanych rat.

Czy można wziąć kredyt bez opłaty przygotowawczej?

Nie każdy kredyt wiąże się z koniecznością zapłaty opłaty przygotowawczej. Jest to związane z tym, że banki oferują różnego rodzaju promocje, w tym m.in. kredyty 0%, które co do zasady nie mają żadnych dodatkowych kosztów poza kapitałem do spłaty. Również firmy parabankowe i popularne chwilówki mogą być zwolnione z opłaty przygotowawczej, o ile kwota pożyczki jest nieduża. Opłata przygotowawcza doliczana jest przede wszystkim przy większych kwotach kredytu, w tym przy kredytach hipotecznych oraz wysokich kredytach gotówkowych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się w tej sprawie z przedstawicielem banku.

Opłata przygotowawcza w kredycie hipotecznym

Oczywiście opłata przygotowawcza w kredycie hipotecznym również obowiązuje. Ma to swoje uzasadnienie, ponieważ cały proces ubiegania się o ten produkt finansowy trwa kilka tygodni. Ze strony banku wykonywana jest praca związana z oceną wiarygodności kredytobiorcy oraz jego zdolności kredytowej, a także z analizą dostarczanych dokumentów i przygotowania umowy. Przyjmuje się, że banki naliczają około 1% wartości kredytu jako opłatę przygotowawczą, jednak nie jest to reguła i procentowo kwota ta może się różnić. Ze względu na wysokość kredytu, koszt opłaty przygotowawczej jest relatywnie duży.

Jeżeli myślisz o zakupie nieruchomości z zewnętrznym finansowaniem, co dokładnie dowiedz się, co to jest kredyt hipoteczny i jak on działa. Na naszym portalu przygotowaliśmy również ranking kredytów hipotecznych, który pomoże Ci w podjęciu świadomej decyzji i wybraniu najkorzystniejszej oferty.

Czy opłata przygotowawcza podlega zwrotowi?

Co w sytuacji, gdy bank wykona swoją pracę, a klient zrezygnuje ze wzięcia kredytu lub spotka się z odmową? Czy opłata przygotowawcza podlega zwrotowi? Zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami opłata ta nie podlega zwrotowi, ponieważ jest ona rekompensatą dla banku za poświęcony czas i wykonaną pracę. Oznacza to, że nawet w przypadku negatywnej decyzji banku lub zmiany Twoich planów, nie możesz ubiegać się o zwrot tej opłaty jednorazowej.

Nieco inaczej wygląda to w momencie, gdy dochodzi do wcześniejszej spłaty zobowiązania. Tu przepisy już nie są takie jednoznaczne. Zgodnie z ostatnią wykładnią prawną, w tym z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz stanowiskiem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opłata przygotowawcza podlega zwrotowi. Obejmuje to sytuacje, w których dojdzie do szybszej spłaty kredytu, przy czym wszystkie koszty dodatkowe, w tym prowizja i jednorazowa opłata przygotowawcza zwracane są w stopniu proporcjonalnym. Bank ma wówczas 14 dni na to, aby zwrócić te środki kredytobiorcy.

Z doświadczenia wiemy, że banki niechętnie oddają prowizję oraz część opłaty przygotowawczej. Wiele podmiotów unika tego, decydując się nawet wejść na drogę sądową. W związku z tym przy szybszej spłacie kredytu należy niezwłocznie skontaktować się bankiem w celu złożenia wniosku o proporcjonalny zwrot poniesionych kosztów dodatkowych. Szybsza spłata kredytu do tego uprawnia. Jeżeli bank mimo tego unika spełnienia swojego obowiązku, to pozostaje skorzystanie z pomocy radcy prawnego oraz kontakt z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ostatnich latach coraz więcej spraw sądowych rozstrzyganych jest na korzyść klientów banków.

Maksymalna wysokość opłaty przygotowawczej

Przepisy polskiego prawa nie regulują bezpośrednio maksymalnej wysokości opłaty przygotowawczej, jednak wskazują na maksymalną wysokość wszystkich kosztów pozaodsetkowych. Opłata przygotowawcza się do nich zalicza. Tu należy sięgnąć do Ustawy antylichwiarskiej.

Zgodnie z tymi przepisami dla kredytów zaciąganych po 18 grudnia 2022 roku wszystkie koszty pozaodestkowe kredytu nie mogą być wyższe niż 45% całkowitej kwoty zobowiązania. W przypadku kredytów zaciąganych przed 18 grudnia 2022 roku stosowano zasadę 25% pożyczonej kwoty oraz 30% za każdy rok kredytowania, jednak łącznie nie więcej niż 100%. Zmiana przepisów zrewidowała podejście banków oraz to, w jakiej wysokości naliczają one opłatę przygotowawczą. Zaobserwowany wyraźny spadek wysokości tej opłaty, co oczywiście przyniosło korzyści kredytobiorcom, którzy finalnie ponoszą mniejsze koszty zaciągnięcia kredytu.

Tym samym trudno samodzielnie obliczyć maksymalną wysokość opłaty przygotowawczej bez wcześniejszego dokładnego zapoznania się z ofertą bankową. Z doświadczenia wiemy, że lepiej od razu skonsultować się z przedstawicielem banku lub doradcą kredytowym, aby uzyskać wiarygodną informację na ten temat. Tę opłatę należy uwzględnić w całkowitych kosztach kredytu. Poza opłatą przygotowawczą zaliczane są do nich również m.in.:

• wycena nieruchomości (przy kredycie hipotecznym);
• wkład własny (przy kredycie hipotecznym);
• składka ubezpieczeniowa;
• prowizja banku;
• oprocentowanie kredytu;
• opłata administracyjna;
• odsetki;
• opłaty za zmianę warunków kredytu;
• opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu;

Przy zakupie nieruchomości możliwe jest wzięcie kredytu hipotecznego bez wkładu własnego. W każdej instytucji bankowej wysokość kosztów okołokredytowych może się różnić. Ponadto w wybranych bankach i ofertach nie obowiązują opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu. Uwzględnij każdy detal, aby podjąć możliwie najlepszą i najkorzystniejszą finansowo decyzję w zakresie zaciągnięcia kredytu konsumenckiego lub hipotecznego. Ułatwi Ci to zarządzenia środkami i umożliwi terminową spłatę zobowiązania.

Każda decyzja dotycząca skorzystania z produktu finansowego lub inwestycyjnego powinna być dobrze przemyślana. Doskonale zdajemy sobie z tego sprawę, dlatego w naszych artykułach poruszamy najważniejsze kwestie, wyjaśniając wątpliwości oraz budując świadomość finansową. Piszemy m.in. o tym, czy można mieć dwa kredyty hipoteczne, czym są obligacje oraz jak wypełniać deklaracje podatkowe. Zapraszamy do analizy naszych artykułów.