Obligacje indeksowane inflacją - co to jest, jak działają, czy warto?

Co to są obligacje indeksowane inflacją?

Zadajesz sobie pytanie, co będzie lepsze: obligacje czy lokata? Zacznijmy od tego, czym są obligacje. Obligacje to rodzaj dłużnych papierów wartościowych. Emitent emituje obligacje, aby pozyskać kapitał. Z kolei nabywca obligacji kupuje je, aby zarobić na zwrocie kapitału powiększonym o odsetki. Obligacje indeksowane inflacją są jednym z rodzajów właśnie takich papierów wartościowych. Czym dokładnie są takie obligacje antyinflacyjne?

Obligacje indeksowane wskaźnikiem inflacji charakteryzują się tym, że ostateczny zysk z takich obligacji zależy od poziomu inflacji. Oznacza to, że na ich wartość wpływa dynamika zmian cen dóbr i usług konsumpcyjnych. Obecnie uznawane są za jeden najbezpieczniejszych instrumentów oszczędnościowych, ponieważ gwarantem wypłaty jest Skarb Państwa. Zapewnia to wysoką ochronę kapitału i małe ryzyko strat finansowych. Musiałoby dojść do prawdziwego krachu i zapaści rynku finansowego w Polsce. Wartość nominalna jednej obligacji to 100 zł. 

Tego typu papiery dłużne emitowane są przede wszystkim przez Skarb Państwa, dlatego często określa się je jako „obligacje skarbowe indeksowane inflacją” czy też „obligacje państwowe indeksowane inflacją”. Niemniej jednak przedsiębiorstwa prywatne czy instytucje finansowe również mogą wypuszczać papiery wartościowe tego typu, choć rzadko można w nie zainwestować.

Obligacje indeksowane inflacją – jak działają?

Kupując obligacje skarbowe, niejako pożyczasz rządowi pieniądze. W zamian za to w przyszłości otrzymasz włożony w papiery wartościowe kapitał powiększony o odsetki. Tego typu oszczędzanie uważane jest za bezpiecznie, ponieważ państwa rzadko bankrutują. A to przekłada się na pewny zysk z inwestycji. Pozostaje zatem pytanie, jak duży będzie to zysk.

W przypadku obligacji skarbowych indeksowanych wskaźnikiem inflacji kwota nominalna, od której naliczane są odsetki, jest korygowana o stawkę inflacyjną. Dzięki temu, gdy inflacja wzrasta, rosną również zyski z takich obligacji. W ten sposób środki, jakie zainwestowałeś w obligacje, są chronione przed utratą wartości. 

Dla porządku przypomnijmy, że odsetki od obligacji mogą być wypłacane co jakiś czas lub w całości, gdy upłynie termin wykupu obligacji.

Co ważne, w przypadku obligacji skarbowych indeksowanych wskaźnikiem inflacji oprocentowanie w pierwszym okresie jest ustalone w Liście emisyjnym. Oprocentowanie to ma charakter stały. Z kolei od drugiego okresu odsetkowego oprocentowanie to ustalane jest na podstawie sumy inflacji i marży odsetkowej. Oznacza to, że np. w przypadku obligacji czteroletnich indeksowanych inflacją będziemy mieć 4 okresy odsetkowe.

Załóżmy, że chcesz zainwestować w obligacje indeksowane inflacją. Jak możesz obliczyć, ile na nich zyskasz? W przypadku obligacji indeksowanych inflacją możesz w tym celu wykorzystać specjalny kalkulator, który dostępny jest na wielu stronach w internecie.

W przypadku obligacji 10-letnich (EDO) wygenerowane odsetki doliczane są do kapitału, powiększając go i osiągane przez inwestora zyski w ramach procenta składanego. Inaczej wygląda to w przypadku obligacji 4-letnich (COI), gdzie odsetki wypłacane są inwestorom co roku. Aby zapewnić ochronę kapitału, w przypadku deflacji ustala się wskaźnik inflacji na poziomie 0%.

Szczegółowe zasady oprocentowania i ochrony kapitału

W przypadku obligacji indeksowanych inflacją oprocentowanie składa się zarówno ze stałej marży, jak i wskaźnika inflacji, o którym informuje Główny Urząd Statystyczny (GUS). Ten prosty mechanizm zapewnia inwestorom większą ochronę kapitału, chroniąc jednocześnie siłę nabywczą pieniądze. Dzięki temu niezależnie od inflacji realna stopa zwrotu będzie dodatnia. Jednocześnie w przypadku wystąpienia deflacji (tzw. ujemnej inflacji), wskaźnik inflacji przyjmowany jest jako zero, dzięki czemu zysk równa się marży i siła nabywcza środków nie maleje. 

Dodatkowo w przypadku obligacji długoterminowych warto uwzględnić kapitalizację odsetek, która polega na doliczaniu odsetek do kapitału. Dzięki temu działa procent składany i kolejne okresy odsetkowe przekładają się na wyższą stopę zwrotu w dłuższej perspektywie.

Gdzie i jak kupić obligacje indeksowane inflacją?

W przypadku obligacji skarbu państwa indeksowanych inflacją wyróżniamy:

• obligacje 4-letnie COI indeksowane inflacją,
• obligacje 6-letnie ROS indeksowane inflacją,
• obligacje 10-letnie EDO indeksowane inflacją,
• obligacje 12-letnie ROD indeksowane inflacją.

A gdzie możesz kupić obligacje indeksowane inflacją? Przede wszystkim są one dostępne w dwóch bankach w Polsce: PKO BP oraz Pekao SA. W obu przypadkach obligacje skarbowe indeksowane do inflacji możesz kupić osobiście w placówkach stacjonarnych tych banków, poprzez bankowość elektroniczną, lub telefonicznie, a także poprzez konto maklerskie. Poza tym w banku Pekao obligacje możesz kupić przez aplikację mobilną PeoPay. Zakupu obligacji skarbowych indeksowanych inflacją można dokonać również za pomocą dedykowanej platformy: zakup.obligacjeskarbowe.pl. Aby móc zarządzać obligacjami należy założyć specjalny rachunek rejestrowy. 

Co ważne, w przypadku dłużnych papierów wartościowych możesz zdecydować się także na założenie konta IKE – Obligacje, w którego ramach możesz kupić 4-letnie obligacje indeksowane inflacją (COI) oraz:

• oszczędnościowe obligacje roczne o oprocentowaniu zmiennym ROR,
• oszczędnościowe obligacje 2-letnie o oprocentowaniu zmiennym DOR,
• oszczędnościowe obligacje 3-letnie o oprocentowaniu stałym TOS,
• oszczędnościowe emerytalne obligacje 10-letnie (EDO).

Dodajmy, że konto IKE-Obligacje to rodzaj konta emerytalnego, które prowadzone jest przez PKO Bank Polski. Pozwala ono na zakup jednego lub kilku rodzajów z wyżej wymienionych obligacji skarbowych.

Praktyczne aspekty zakupu: cena i rachunek rejestrowy

Cena nominalna i cena zakupu jednej obligacji skarbowej indeksowanej inflacji wynosi standardowo 100 zł. Podobnie jest w przypadku obligacji detalicznych. Aby móc kupować i przechowywać te papiery dłużne należy założyć specjalny rachunek rejestrowy. Nie wiąże się to jednak z dodatkowymi kosztami czy ukrytymi płatami za dokonywane operacje. Na rachunku tym zapisywane są informacje o posiadanych przed danego inwestora obligacjach oraz historyczne dane o dotychczasowych operacjach, w tym: wykupie czy zakupie obligacji, a także naliczanych odsetek. Rachunek taki można założyć online lub stacjonarnie w Punktach Sprzedaży Obligacji (głównie PKO BP i Bank Pekao).

Specjalne rodzaje obligacji: oferta dla rodzin

Z myślą o rodzinach rząd przygotował dodatkowe bonusy w ramach takich papierów wartościowych jak:

• Rodzinne Obligacje Skarbowe: 6-letnie (ROS),
• Rodzinne Obligacje Skarbowe: 12-letnie (ROD).

Oferta ta skierowana jest tylko do beneficjentów programów społecznych, w tym Rodzina 800+. To rodzaj obligacji indeksowanych inflacją z nieco wyższą marżą niż w przypadku standardowych obligacji COI czy EDO. W efekcie oszczędności rosną w jeszcze wyższym tempie, co powinno zainteresować wiele rodzin.

Jednocześnie w przypadku tych obligacji łączna ich może być równa tylko sumą świadczeń z programu Rodzina 800+. Oznacza to, że miesięcznie przy jednym dziecku można kupić do ośmiu obligacji w cenie 100 zł za każdą z nich.

Obligacje indeksowane inflacją — czy warto?

Zastanawiasz się, czy warto inwestować w obligacje indeksowane inflacją? Zwróć uwagę na następujące czynniki.

Przede wszystkim, aby faktycznie zyskać na obligacjach detalicznych indeksowanych inflacją, warto dobrze rozumieć, jak działa sama inflacja oraz jak taka indeksacja wpływa na twoją inwestycją. Dzięki temu będziesz wiedział, kiedy najlepiej kupować obligacje indeksowane inflacją.

Poza tym zakup obligacji to inwestycja długoterminowa. Musisz zatem zastanowić się, czy jesteś w stanie zamrozić część oszczędności, jakie zamierzasz przeznaczyć na zakup obligacji. Do tego dopasuj też rodzaj obligacji, które nabędziesz, wybierając te 4, 6, 10 bądź 12-letnie.

Pamiętaj także, że na indeksację wpływ ma nie tylko wzrost inflacji, ale i jej spadek. W tym drugim przypadku indeksacja oprocentowania będzie odpowiednio niższa. Ponadto patrząc na zyski, jakie możesz otrzymać, kupując obligację indeksowaną inflacją, weź pod uwagę podatek od zysków kapitałowych, który będziesz musiał zapłacić.

Poniższa tabela skrótowo przedstawia najważniejsze plusy i minusy obligacji indeksowanych inflacją z punktu widzenia inwestora. 

Ostatecznie wpływ na atrakcyjność obligacji indeksowanych inflacją ma wiele zmiennych, w tym wysokość stóp procentowych oraz tendencje dotyczące inflacji. Zawsze należy określić realną stopę zwrotu. Pamiętaj o tym, że od wygenerowanych zysków należy odprowadzić podatek od zysków (tzw. podatek Belki). Każdy powinien we własnym zakresie określić plusy i minusy, a następnie podjąć świadomą decyzję inwestycyjną.

Elastyczność inwestycji: przedterminowy wykup i zamiana obligacji

W przypadku inwestowania w obligacje niezwykle ważna jest elastyczność. Te instrumenty finansowe pozwalają na przedterminowy wykup czy zamianę obligacji jeszcze przed upływem terminu zapadalności. W efekcie nie traci się wszystkich wygenerowanych zysków. Jednocześnie warto mieć na uwadze, że zawsze występuje opłata za przedterminowy wykup, co w efekcie pomniejsza wygenerowane odsetki. Przykładowo może to być 2 zł za przeterminowany wykup obligacji 6-letniej i 3 zł za wcześniejszy wykup obligacji 12-letniej.

W ramach reinwestowania środków można zamieniać obligacje, lokując środki z wykupowanych obligacji w papiery z nowej emisji. Często wiąże się do z preferencyjnym warunkami, w tym wyższą marżą. Pamiętaj jednak o tym, że nawet tak bezpieczne lokowanie środków, jak zakup obligacji skarbowych, wiąże się z ryzykiem inwestycyjnym.

Obligacje antyinflacyjne w portfelu inwestycyjnym

Nie bez powodu eksperci ds. inwestowania wskazują na obligacje antyinflacyjne jako bezpieczny kierunek, co wykorzystywane jest m.in. w celu dywersyfikacji portfela inwestycyjnego. Nazwa „antyinflacyjne” wiąże się z tym, że obligacje indeksowane inflacją chronią kapitał inwestora przed utratą siły nabywczej związanej z inflacją. Tym samym to bezpieczny składnik portfela, który zabezpiecza go nawet przed nagłym wzrostem cen. Instrumenty te korzystnie wypadają na tle innych inwestycji krótkoterminowych, w tym obligacji o stałym oprocentowaniu, lokat bankowych czy kont oszczędnościowych.

Poniżej kilka wskazówek, jakie instrumenty wybrać w zależności od sytuacji makroekonomicznej;

• w warunkach wysokiej lub cyklicznie rosnącej inflacji dobrym wyborem są obligacje indeksowane inflacją, 
• przy niskiej inflacji lub jej wyraźnych spadkach dobrym wyborem okazują się obligacje ze stałym oprocentowaniem, 
• lokaty bankowe i konta oszczędnościowe to uniwersalne wybory, jednak nie gwarantują wysokiej stopy zwrotu i mogą niedostatecznie chronić siłę nabywczą pieniądza.

Podsumowanie: Obligacje indeksowane inflacją — czy to się opłaca?

Obligacje indeksowane inflacją to dłużne papiery wartościowe, których wartość korygowana jest w zależności od bieżącego wskaźnika spadku wartości pieniądza. Dzięki temu zainwestowany w takie obligacje kapitał jest zabezpieczony przed niekorzystnym wpływem rosnącej inflacji. Decydując się obligacje indeksowane inflacją, możesz wybrać papiery wartościowe o terminie wykupu czteroletnim, sześcioletnim, dziesięcioletnim oraz dwunastoletnim. Które z nich będą najlepsze? To już zależy od tego, na jak długo możesz zamrozić kapitał, który chcesz przeznaczyć na zakup obligacji oraz przewidywań dotyczących tego, jak inflacja będzie zachowywała się w najbliższych latach. Niemniej, jednak jeśli zastanawiasz się, w co inwestować w czasie inflacji, tego typu obligacje będą sensowym rozwiązaniem. Szczególnie jeśli nie wiesz, jak inwestować na giełdzie czy jak wygląda inwestowanie w fundusze.

Źródło:

• https://www.obligacjeskarbowe.pl