Przelew SEPA – kiedy i dlaczego warto z niego korzystać?

Czym jest przelew SEPA?

Przelew SEPA to rodzaj przelewu bankowego, który rozliczany jest wyłącznie w euro. Można z niego skorzystać na terenie Europy i krajów europejskich. Jego nazwa to skrót od angielskiej nazwy „Single Euro Payment Area”, co oznacza Jednolity Obszar Płatności w Euro.
System SEPA został wprowadzony w styczniu 2008 roku w celu ułatwienia i ujednolicenia transakcji bezgotówkowych realizowanych w euro pomiędzy krajami europejskimi.

Powodem, dla którego przelew SEPA powstał, było ułatwienie rozliczania bezgotówkowego pomiędzy obywatelami krajów Unii Europejskiej. Jednocześnie stworzenie SEPA pozwoliło na obniżenie kosztów tych transakcji oraz przyśpieszenie czasu realizacji międzynarodowych przelewów. Do celów ogólnych SEPA należą także:

• zniesienie barier pomiędzy poszczególnymi państwami, korzystającymi z tego systemu,
• ujednolicenie standardów i procedur pomiędzy bankami z różnych krajów.

W praktyce standardowy przelew SEPA funkcjonuje jako SEPA Credit Transfer (SCT), czyli podstawowy instrument umożliwiający realizację jednorazowych płatności w euro pomiędzy rachunkami bankowymi w obrębie strefy SEPA.

Co ważne, to że przelewy SEPA rozliczane są w euro, nie oznacza, że musimy posiadać na swoim koncie właśnie tę walutę. Sam przelew może zostać zlecony z konta w złotówkach, które w takim przypadku zostaną po prostu przez bank przewalutowane. Jednak taka transakcja może wiązać się z dodatkowymi kosztami. Jeśli jednak przelewy SEPA wykonujesz jedynie od czasu do czasu, nie powinno to stanowić większego problemu.

Do tego przelew SEPA zawsze dociera do odbiorcy w całości, ponieważ bank nie pobiera z przesyłanej kwoty ani 1 euro. Wszelkie ewentualne opłaty są pobierane ze środków, jakie zostały na twoim koncie.

Geneza i aktualny zasięg terytorialny SEPA

Jednolity Obszar Płatności w Euro (SEPA) został wprowadzony w styczniu 2008 roku jako inicjatywa mająca na celu uproszczenie i ujednolicenie płatności bezgotówkowych w euro. Głównym założeniem systemu było sprawienie, aby przelewy krajowe i transgraniczne w euro funkcjonowały na takich samych zasadach: szybciej, taniej i bardziej przewidywalnie.

Obecnie strefa SEPA obejmuje 36 państw. Należą do niej wszystkie kraje Unii Europejskiej, państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz kilka krajów spoza UE.

Kraje należące do strefy SEPA:

• Austria
• Belgia
• Bułgaria
• Chorwacja
• Cypr
• Czechy
• Dania
• Estonia
• Finlandia
• Francja
• Grecja
• Hiszpania
• Holandia
• Irlandia
• Islandia
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksemburg
• Łotwa
• Malta
• Monako
• Niemcy
• Norwegia
• Polska
• Portugalia
• Rumunia
• San Marino
• Słowacja
• Słowenia
• Szwajcaria
• Szwecja
• Węgry
• Wielka Brytania
• Włochy
• Andora
• Watykan

Dzięki tak szerokiemu zasięgowi terytorialnemu system SEPA stał się podstawowym standardem realizacji płatności w euro w Europie, zarówno dla klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców prowadzących działalność międzynarodową.

Jakie kraje obejmuje przelew SEPA?

Przelew SEPA został stworzony z myślą o strefie euro i członkach Unii Europejskiej. Obecnie funkcjonuje on w ramach tzw. Strefy SEPA, która obejmuje nie tylko kraje UE, ale również wybrane państwa należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz kilka krajów spoza UE. Dlatego też SEPA dostępna jest we wszystkich krajach członkowskich UE, a także dodatkowo w Wielkiej Brytanii, Islandii, Szwajcarii, Liechtensteinie, Norwegii, Monako, San Marino, Andorze czy Watykanie. Poza tym z przelewu SEPA można korzystać na niektórych europejskich obszarach zamorskich, takich jak Martynika, Wyspy Kanaryjskie czy Gujana Francuska.

Dodajmy jeszcze, że we wszystkich krajach, w których można zlecić lub otrzymać przelew SEPA, jest on rozliczany w euro. Bez względu na to, jaka waluta obowiązuje w danym państwie.

A jeśli chcesz się upewnić, czy dany bank należy do systemu SEPA, odwiedź stronę internetową Europejskiego Banku Centralnego. Znajdziesz tam kompletną listę banków korzystających z SEPA.

Struktura i zasady działania systemu płatności

Jedną z największych zalet systemu SEPA jest jego uproszczona struktura. Przelewy SEPA realizowane są bez udziału banków pośredniczących, co znacząco odróżnia je od przelewów międzynarodowych SWIFT. Brak pośredników przekłada się bezpośrednio na niższe koszty oraz krótszy czas realizacji transakcji.

W systemie SEPA obowiązuje wyłącznie jedna opcja podziału kosztów: SHA (Shared). Oznacza to, że nadawca przelewu ponosi opłaty swojego banku, a odbiorca ewentualne koszty banku przyjmującego środki. Nie występują tu opcje OUR ani BEN, znane z przelewów SWIFT, co zwiększa przejrzystość rozliczeń.

Warto również zaznaczyć, że przy przelewach SEPA kod BIC/SWIFT nie zawsze jest wymagany. W przypadku transakcji realizowanych pomiędzy krajami Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczegoczęsto wystarczające jest podanie numeru IBAN. Obowiązek stosowania kodu BIC został w wielu przypadkach zniesiony, aby jeszcze bardziej uprościć proces płatności.

Czym przelew SEPA różni się od przelewu SWIFT?

SWIFT to również rodzaj międzynarodowego przelewu bankowego. Jednak SWIFT w przeciwieństwie do SEPA jest księgowany dłużej, bo do 3 dni roboczych. Do tego bywa droższy, ponieważ opłata za przelew SWIFT często zależy od kwoty transakcji. Jednym z głównych powodów wyższych kosztów jest udział banków pośredniczących, które mogą brać udział w realizacji przelewu i naliczać własne prowizje. Dodatkowo oznacza to, że w wyniku takich prowizji do odbiorcy może dotrzeć niepełna suma w porównaniu do tej, którą zlecaliśmy.

W przypadku przelewów SEPA banki pośredniczące nie występują, ponieważ transakcja realizowana jest w ramach jednolitego systemu płatniczego. To właśnie brak pośredników sprawia, że przelew SEPA jest tańszy i zazwyczaj szybszy niż przelew SWIFT.

Z kolei na korzyść przelewów SWIFT przemawia to, że można wybrać, czy opłatę za przelew poniesie odbiorca, nadawca, czy zostanie ona rozdzielona pomiędzy nimi. W praktyce stosuje się trzy opcje kosztowe:

• OUR - wszystkie koszty przelewu ponosi nadawca,
• BEN - pełny koszt obciąża odbiorcę,
• SHA - polega na podziale opłat pomiędzy obie strony transakcji.

Poza tym standard SWIFT działa niemalże na całym świecie, a nie tylko w Europie. Dzięki temu bez trudu przelejesz pieniądze tam, gdzie standard SEPA nie obowiązuje. Niemniej, jednak gdy tylko jest to możliwe, korzystaj z przelewów SEPA, a przelewy SWIFT pozostaw na pozostałe przypadki.

Ile kosztuje przelew SEPA?

Chcesz wykonać przelew SEPA, ale boisz się o koszty? Niepotrzebnie. Dzięki unijnym przepisom masz pewność, że opłata za zlecenie przelewu SEPA nie będzie wyższa niż koszt zwykłego przelewu krajowego. A to oznacza, że za przelew SEPA w wielu bankach zapłacisz 0 zł, o ile sam przelew zlecisz przez internet. Z kolei zlecając przelew w oddziale banku lub przez telefon, bank naliczy opłatę w wysokości 5-12 zł. Wszystko oczywiście zależy od tego, w jakim banku posiadasz konto. Najważniejsze jednak jest to, że koszty te nie są wysokie, więc nie musisz obawiać się, że nagle z twojego konta zniknie duża kwota.

Pamiętaj jednak, że przelew SEPA zawsze rozliczany jest w euro. Zatem, jeśli zlecasz transakcję w złotówkach, bank automatycznie dokona przewalutowania po swoim kursie. W rezultacie koszt takiego przelewu może okazać się wyższy, niż gdybyś miał na koncie euro. Jednak różnicę odczujesz przede wszystkim przy większych kwotach przelewu.

Niemniej, aby zminimalizować lub całkowicie wyeliminować koszt przewalutowania, najkorzystniejszym rozwiązaniem jest posiadanie konta walutowego w euro. Zlecając przelew SEPA bezpośrednio z rachunku prowadzonego w tej walucie, unikasz dodatkowych opłat wynikających z kursów wymiany stosowanych przez bank. Jest to szczególnie opłacalne dla osób i firm regularnie wykonujących przelewy zagraniczne w ramach strefy SEPA.

Ile trwa realizacja przelewu SEPA?

Jedną z największych zalet przelewów SEPA jest czas ich realizacji. Standardowy przelew SEPA dociera do odbiorcy najpóźniej następnego dnia roboczego (standard D+1), co w porównaniu z klasycznymi przelewami zagranicznymi jest bardzo dobrym wynikiem.

Czas realizacji przelewu SEPA może jednak zależeć od tzw. godziny granicznej (cut-off time) obowiązującej w danym banku. Jeśli zlecisz przelew po jej przekroczeniu, zostanie on potraktowany jak zlecony następnego dnia roboczego, co może wydłużyć realizację o jeden dzień.

Warto również wiedzieć, że obecnie istnieje opcja przelewu natychmiastowego w strefie euro - SEPA Instant. Tego rodzaju przelew realizowany jest w ciągu kilku sekund, niezależnie od dnia i godziny, o ile zarówno bank nadawcy, jak i odbiorcy obsługują tę usługę.

Natychmiastowe przelewy w strefie euro

Coraz większą popularność w strefie euro zyskuje przelew natychmiastowy SEPA, znany jako SEPA Instant lub SCT Inst. Jest to nowoczesna forma przelewu, która pozwala na przekazanie środków pomiędzy rachunkami bankowymi niemal w czasie rzeczywistym. W przeciwieństwie do standardowego przelewu SEPA, który realizowany jest najczęściej w trybie D+1 (najpóźniej w kolejnym dniu roboczym), przelew natychmiastowy dociera do odbiorcy w ciągu kilku sekund.

Kluczową cechą SEPA Instant jest jego dostępność. Przelewy mogą być realizowane 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, przez cały rok, niezależnie od dni wolnych czy świąt. To rozwiązanie szczególnie przydatne w sytuacjach wymagających szybkiego rozliczenia, np. przy pilnych płatnościach biznesowych lub nagłych wydatkach prywatnych.

Warto jednak pamiętać, że przelew natychmiastowy SEPA objęty jest limitem kwotowym. Maksymalna wartość pojedynczej transakcji wynosi obecnie 100 000 EUR, choć niektóre banki mogą stosować niższe limity wewnętrzne. Usługa ta nie jest jeszcze dostępna we wszystkich instytucjach finansowych, dlatego przed jej użyciem warto sprawdzić, czy zarówno bank nadawcy, jak i odbiorcy obsługują SCT Inst.

Polecenie zapłaty i inne usługi SEPA

System SEPA obejmuje nie tylko standardowe przelewy, ale również inne ujednolicone instrumenty płatnicze. Jednym z nich jest polecenie zapłaty SEPA, czyli SDD (SEPA Direct Debit). Mechanizm ten pozwala wierzycielowi na automatyczne pobieranie środków z rachunku płatnika, na podstawie wcześniej udzielonej zgody (mandatu). Polecenie zapłaty SEPA jest powszechnie wykorzystywane do regulowania płatności cyklicznych, takich jak abonamenty, rachunki za media czy subskrypcje usług online.

Drugim podstawowym instrumentem jest SCT (SEPA Credit Transfer), czyli klasyczne polecenie przelewu SEPA. To właśnie ten rodzaj transakcji najczęściej wykorzystywany jest do jednorazowych płatności w euro pomiędzy rachunkami prowadzonymi w krajach strefy SEPA. SCT cechuje się prostą strukturą, jednolitymi zasadami realizacji oraz przewidywalnym czasem księgowania środków.

Dzięki ujednoliceniu tych usług użytkownicy systemu SEPA mogą korzystać z podobnych rozwiązań płatniczych w całej Europie, niezależnie od kraju prowadzenia rachunku.

Jak zrobić przelew SEPA?

Zlecenie przelewu SEPA jest proste i bez trudu zrobisz to za pomocą swojej bankowości elektronicznej. Jednak, żeby móc skorzystać z tej opcji, upewnij się, że spełnione są następujące warunki:

• przelew pieniędzy nastąpi w euro (nie musisz mieć euro na koncie, ale twój bank musi automatycznie przewalutować złotówki właśnie na euro),
• bank nadawcy i odbiorcy przelewu muszą należeć do systemu SEPA,
• rachunek odbiorcy musi być oznaczony numerem IBAN (kod BIC/SWIFT wymagany jest tylko w niektórych przypadkach - przy przelewach w euro do krajów Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego często wystarczy sam numer IBAN),
• koszty przelewu zostaną podzielone pomiędzy obie strony transakcji (SHA).

Jeśli wiesz, że w twoim przypadku przelew SEPA jest możliwy, możesz przystąpić do jego zlecania. Jak to zrobić?

Po pierwsze zaloguj się do swojej bankowości internetowej.
Po drugie wybierz opcję przelewu zagranicznego i zaznacz, że chodzi ci właśnie o przelew SEPA.
Po trzecie wypełnij dane do przelewu, w tym:

• nazwę odbiorcy,
• numer rachunku odbiorcy w formacie IBAN,
• kraj banku odbiorcy,
• kod banku BIC odbiorcy lub – w wielu przypadkach – samą nazwę banku,
• kwotę przelewu w euro,
• tytuł przelewu,
• sposób rozliczenia (SHA).

Po czwarte zatwierdź wykonanie przelewu. Czasem wystarczy po prostu zaakceptować wprowadzone dane, innym razem zostaniesz poproszony o potwierdzenie przelewu w aplikacji mobilnej lub podanie kodu, który dostaniesz SMS-em. W każdym razie postępuj zgodnie z instrukcjami, jakie pojawią się na stronie banku.

I to wszystko. Przelew został zlecony, a odbiorca powinien otrzymać środki najpóźniej następnego dnia roboczego, o ile przelew został zlecony przed godziną graniczną.

Dodajmy jeszcze, że jeśli zlecasz przelew SEPA z konta w złotówkach, bank powinien poinformować cię, jaka suma zostanie pobrana z rachunku. To wszystko dlatego, że kwotę przelewu wprowadzasz w euro. Dzięki temu będziesz łatwiej kontrolował wydatki w obcej walucie.

Przelew SEPA - podsumowanie

Przelew SEPA to rodzaj międzynarodowego przelewu bankowego, który rozliczany jest w euro. Mogą z niego korzystać mieszkańcy Unii Europejskiej, niektórych europejskich obszarów zamorskich oraz Wielkiej Brytanii, Islandii, Szwajcarii, Liechtensteinu, Norwegii, Monako, San Marino, czy Watykanu. Ogromną zaletą przelewów SEPA jest ich niski koszt (nawet 0 zł) oraz krótki czas realizacji do 2 dni roboczych. Zlecenie przelewu SEPA jest bardzo proste i intuicyjne. Wystarczy zalogować się do bankowości internetowej, wybrać opcję przelewu zagranicznego SEPA i wypełnić prosty formularz przelewu.